همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٢

خلافت هشام بن عبد الملك نوزده سال و نيم بود

اسد نامبردار پرشروشور * از آن جايگه شد سوى غز و غور

بدان كوه‌ها رفت همچون پلنگ * به چنگ اندرش گشت چون موم ، سنگ

70 همه غوريان زاو مسلمان شدند * خدا و نبى را به فرمان شدند

چشانيد آن خلق را شور و تلخ * وز آنجا بيامد دلاور به بلخ

چو در بلخ بامى شد آن پاك‌راى * بنا كرد بسيار باغ و سراى

پى خويشتن كرد قصرى بلند * برآورد بالاش تا ده كمند

پى لشكر خويش هم جاى كرد * به هر كوى در خانه برپاى كرد

75 به حد خراسان در آن روزگار * مبارك بدى نام بلخ آشكار

ز پيران دانا به ديوان شام * ورا شهر زهرا نهادند نام

از آنجا اسد شد به ختلان ز مين * گشادند تركان بر او بر كمين

از ايشان اسد رفت اندر گريز * ز جيحون گذر كرد دلخسته تيز

فراوان شد از خلق غرق اندر آب * چو كردند اندر گذشتن شتاب

80 سيه‌گونه بودست گويند اسد * دلى داشت آن نامور پرحسد

از او بود خيل خراسان به داغ * نهادند نامش ازاين‌روى زاغ

ازاو اين خبرها به هشام شد * بدان نامور صبح چون شام شد

چو سوى خراسان شد از رهگذر * به شهر اندرون رفت بر خر سوار

چو اندر سرا شد ، نشد بر سرير * نپوشيد بر تن لباس حرير

85 پياده به بازار مىشد امير * نباشد چنان مرد روشن‌ضمير

همه قصه خواندى بر خويشتن * بر او آفرين‌خوان شده مرد و زن

بدان بوم و برزن بگسترد داد * ز كس [ چيز ] نگرفت ، ليكن بداد

سپه كرد و شد سوى ختلان ز بلخ * چشانيد آن قوم را شور و تلخ

هر آن‌كس كه در قيد اسلام بود * بر او برببخشود آن كان جود

90 ازاو جزيه نستد سرافرازمرد * برآورد نامى از اين كاركرد

ز سردشته [ هم ] تا به فرغانه باز * همه كارها كرد يكسر به ساز

چو بىمر از آن مشركان خوان كشيد * از آنجا سوى مرو ، شه جان كشيد

فرستاد عامل به نزدش پيام * كه ماند اين همه مال بر خاص‌وعام

گروهى كه جزيه گرفتند باز * نگردند هرگز به گرد نماز