همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٢

خلافت عمر بن عبد العزيز بن مروان دو سال و نيم بود

قوىراى و در علم و فتوا تمام * جوانمرد عبد الملك بد به نام

پدر خواند او را بر خويشتن * بپرسيد او را در [ آن ] انجمن

165 ز دعوى آن مردم مستمند * چنين گفت پورش به بانگ بلند

كه اى باب داننده درياب كار * مخور بر تن و جان خود زينهار

بده سيم اين قوم پس بر فراز * وگر ندهى آن وجه امروز باز

چو از رفتگان باشى اى جان تو نيز * مبادا بر تو از آن يك پشيز

عمر آن سرافراز بادين‌وداد * هم اندر زمان وجه يك‌يك بداد

170 فلك آفرين خواند بر جان مرد * به گيتى مكن جز چنين كار كرد

خوارج در اين سال آمد برون * ز شهر مداين چو درياى خون

يكى بدنشان بود بسطام نام * در آن بوم و برزن بگسترد دام

به شوذب در آن شهر مشهور بود * حديثش به از درّ منشور بود

به سال صد اندر برآورد سر * همىكرد دعوت بر آن بوم‌ودر

175 بسى خلق را مرد گمراه كرد * به افسون برآورد از ماه گرد

روان گشت عبد الحميد از عراق * بدان تا ببندد طريق فراق

ز بسطام سوى عمر نامه كرد * ز خون جگر افسر خامه كرد

ز بسطام آن داستان بازگفت * كه دعوت كند بدنشان در نهفت

عمر زود بنوشت نامه جواب * مكن گفت در جنگ جستن [ شتاب ]

180 چو بشنيد فرزانه فرمان مير * تهاون همىكرد در داروگير

فزون مىشد آن لشكر تيره‌راى * دگربار مهتر به كشور خداى

فرستاد كاين قوم انبوه گشت * گرفتند آن [ نا ] كسان كوه و دشت

عمر در زمان پيش بسطام شير * فرستاد مردى بزرگ و دلير

كه از مذهب خود مرا ياد كن * به دانش سراى دل آباد كن

185 دو تن را ز ياران بر من فرست * كه باشند پردانش و تندرست

دو تن را فرستاد بسطام زود * كه بودند دانا و كارآزمود

بسى خوانده اجزا از اصلى كهين * بدانسته در ملت از اصل دين

سخن‌گوى و دانا و باريك‌بين * برفتند نزد امير گزين