همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١

ممدوحان حكيم زجّاجى

و پس از بيان مطالبى ديگر باز هم به ستايش از جوينى مىپردازد .

امير است و لشكركش و رزم‌ساز * جهانگير و گردافكن و سرفراز

كرم در وجودش چو جان در تن است * ز ماه رخش آسمان روشن است

. . . * - . . .

از آن دشمنش سرنگون است و پست * كه دارد يكى تيغِ بُرّان به دست

اما ، از سروده‌هاى زير چنين برمىآيد كه به درگاه جوينى راه نيافته و تنها آرزوى رسيدن به آن مقام را در دل داشته است . در ابيات زير پيداست كه سال‌هاى پيرى و روزهاى انزوا را در چرنداب تبريز سپرى كرده است . در دنباله مىخوانيم :

مرا آرزو بود يك چندگاه * كه باشم به درگاه او سال و ماه

. . . * - . . .

اگر مجلسش را نباشم نديم * چو دولت به درگاه باشم مقيم

. . . * - . . .

بلى چرخ گردنده‌ام پير كرد * به گردن درم سال ، زنجير كرد

. . . * - . . .

چو بيدى شد آن سرو بالاى من * مزار چرنداب شد جاى من

در سال‌هاى پيرى و روزهاى تنهايى سرودن شعر را نديم تنهايى خويش مىسازد :

مرا همنشين اين كتاب است و بس * كه دارد به گيتى چنين همنفس

. . . * - . . .

نگويد سخن تا نپرسم از اوى * حريفى است خوش‌خلق بىگفت‌وگوى

. . . * - . . .

دريغا كه طبعِ جوان پير شد * به چشم اندرونم مژه تير شد

. . . * - . . .

گل و ياسمينِ رخِ همچو ورد * بيا و ببين گشت منشور « 1 » زرد


( 1 ) بسنجيد با : رخ لاله‌گون گشت بر سان كاه * چو كافور شد رنگ مشك سياه ز پيرى خم آورد بالاى راست * هم از نرگسان روشنايى بكاست شاهنامه ، تصحيح رستم على اف ، مسكو 1967 ، ج 5 ، ص 237 .