همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٩

خبر فتوح يزيد بن مهلب

بشد صول از آن جايگه در گريز * به نزديك دريا روان گشت تيز

حصارى بد آن جايگه استوار * بدان‌جاى شد صول شوريده‌كار

يزيد دلاور روان كرد خيل * بيامد به نزديك دريا چو سيل

دگربار صول بنفرين و شوم * به زنهار شد نرم مانند موم

يزيد دلاور شد اندر حصار * بد آن قلعه پرگوهر شاهوار 50

يكى تاج زر ديد بر قلعه مير * چو اكليل بر فرق چرخ اثير

محمد ، كه واسع بد او را پدر * به زهد و ورع در زمانه سمر

به دو داد آن تاج زرين امير * برون آمد آن حال روشن‌ضمير

در آن ره يكى مرد درويش ديد * دلش از جفاى فلك ريش ديد

به دو داد آن تاج و انگشترى * فروزان چو بر آسمان مشترى 55

خبر يافت از تاج درويش مير * فرستاد يك تن به كردار تير

بياورد با تاج درويش را * چنان بىنوا مرد دل‌ريش را

. . . بد از او تاج‌پاك * همىگفت آن مير سر فتنه‌ناك

كه زاهد چنين بايد اى نامور * كه از تاج پيچد بدين‌گونه سر

از آنجا يزيد سرافراز باز * به گرگان زمين رفت همچون گراز « 1 » 60

دلش بود با اهل گرگان درشت * از آن نامداران فراوان بكشت

به خون آسيا كرد گردان امير * كه سوگند بد خورده « 2 » آن بىنظير

بدان فتح ، سوى ملك نامه كرد * فرستاد نزد سليمان چو گرد

فرستاد نزديك او پنج و يك ( ؟ ) * بيان كرد آن حال خود يك‌به‌يك

كه اين فتح كس را ميسر نشد * كسى را چنين كار بر سر نشد 65

به ايام شاپور و پور قباد * از اين بوم كردند بسيار ياد

نبد هيچ‌كس را بدين دسترس * تو را داد دادند اين « 3 » كام و بس

بزرگان لشكر به عهد عمر * در اين كار بستند بر جان كمر

گشاده نشد ملك مازندران * برفتند دل‌خسته از هر كران

به ايام تو داد نصرت خداى * سرت سبز باد و دل و جان به جاى 70

( 1 ) گذار ( 2 ) خورد ( 3 ) با من