همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٩

خبر رفتن قتيبة بن مسلم و گرفتن بيكند

نبشتند نامه به فغفور چين * كه اى شاه دانادل و بىقرين 150

به فرياد ما رس كه شد كار سخت * ز تركان چو يك‌باره برگشت بخت

هم اندر زمان لشكرى كينه‌خواه * روان كرد فغفور چينى به راه

قتيب دلاور خبردار گشت * روان كرد لشكر بر آن كوه و دشت

يكى نيمه لشكر شد اندر كمين * دگر نيمه رفت از پى جنگ و كين

گرفتند آن خيل را در ميان * ز تازى به تركان درآمد زيان 155

بكشتند بىمر ز تركان به تير * برآمد به گردون گردان نفير

ز تركان چينى بسى كس نرست * وگر رست ، آن هم به شمشير خست

غنيمت گرفتند مردان دين * هزيمت برفتند تركان چين

سمرقنديان را فرو مرد بال * فتاد اختر بختشان در و بال

شب و روز بر كار بد منجنيق * نبد شهريان را به جايى رفيق 160

شد آن برج و بارو سراسر خراب * فتادند آن شهريان در عذاب

چو حيران شد آن مردم از هر كنار * زبان برگشادند در زينهار

گروهى بزرگان برون آمدند * جگر خسته دل پر ز خون آمدند

به خروارها « 1 » جامه و سيم و زر * بدادند اسب و كلاه و كمر

غلام و كنيزك فزون از هزار * بدادند و كردند عهد استوار 165

قتيبه به شهر اندرآمد ز راه * بنا كرد يك مسجد آن جايگاه

در آن شهر بسيار بت‌خانه بود * برآورده چون كاخ و كاشانه بود

بفرمود كردن سراسر خراب * بتان را برون برد آن كامياب

ز زر بر بتان افسر و تاج بود * همان تختشان حرّد ( ؟ ) و عاج بود

به زر جام‌ها بود بيش‌از شمار * قتيبه بفرمود كز هر كنار 170

ز هيزم فراوان فراز آورند * بر مهتر رزم‌ساز آورند

ببردند صد شيشه نفت سپيد * ز جان آن سمرقنديان نااميد

بر آن هيمهء خشك برريختند * بتان را به چوب اندر آميختند

ز ناگاه آتش برافروختند * بتان را چو شمع روان سوختند

( 1 ) جكروارها