همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٨

خبر رفتن قتيبة بن مسلم و گرفتن بيكند

در او بود بتخانه‌اى چون بهشت * به خوبى چو ايام ارديبهشت

در او نقش چون پر طاو [ و ] س بود * نبد مثل آن زير چرخ كبود

125 قتيبه ، طواوس ورا نام كرد * در آنجا سرافراز آرام كرد

يكى روز از بامدادى پگاه * به شهر بخارا شد از گرد راه

كهن‌دژ بدان‌گه بخارا نبود * به مردى برآورد از آن شهر دود

فراوان از آن بت‌پرستان بكشت * در آنجاى خونريز گشت و درشت

وز آنجا روان شد به هندوستان * به كام دل از همت دوستان

130 يكى سال زنبيل را تاب داد * به خون جگر خويش را آب داد

سرافراز . . . برنهاد * وز آن جايگه باز گرديد شاد

ز هندوستان سوى خوارزم رفت * پى كوشش و كينه و رزم رفت

به دل شاه خوارزم بد يار او * كه آگه بد از رزم و پيكار او

بيامد به خوارزم آن نامدار * گرفت آن كلان خطه را در حصار

135 ز شش ماه افزون‌تر آنجاى بود * شب و روز چون سرو برپاى بود

سرانجام آن شاه بسپرد شهر * گروهى كه بودند پركين و قهر

نهفته به دست سران بازداد * قتيبه ز كردار او گشت شاد

برآمد شمار سپه شش هزار * بكشتندشان اندر آن شهر زار

بدند آن سران را بسى يار خويش * گرفتند و بستند و بردند پيش

140 فزون بود آن مردم از صد هزار * كه بودند اسير اندرآن كارزار

سوى مرو بردند يك‌يك اسير * ببخشيد مهتر به برنا و پير

اسيران به هرجا پراكنده كرد * بسى گنج در مرو آكنده كرد

[ كه . . . ] چو [ ن ] بر نود سال افزود باز * قتيبه جهانگير لشكر طراز

ز جيحون به شهر سمرقند شد * سرافراز با خويش و پيوند شد

145 سمرقند بگرفت اندر حصار * برآمد بر آن مدتى روزگار

فرستاد هرجا براى سپاه * رسولان روان كرد و پيكان به راه

ز خوارزم و شهر بخارا چو تير * روان شد به درگاه خير البشير

نهادند بر هر طرف منجنيق * . . .

چو بر مردم شهر شد كار تنگ * ز روى دليران بپريد رنگ