همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٥

صفت مرگ مهلب بن ابى صفره

چو آمد به شهر اندرون نامدار * بر او مردمان ناله كردند زار

ببردند او را به نزديك مير * بپرسيد از او كافر كندوير

كه چون ديدى اين كار برگوى راست * خداوند هفت آسمان يار ماست

بدوگفت شعبى كه اى نامور * ز امرش برون نيست يك جانور 120

مرا گفت هركس كه شد « 1 » عذرخواه * از آن نامور تا ببخشد گناه

توانم ز تو عذر خود خواستن * جمال سخن را بياراستن

و ليكن نگويم به تو جز كه راست * كه كژ گفتن اى نامبرده خطاست

ز كژى مرا شرمسارى بود * وزاين راستى رستگارى بود

به يزدان كه ما رزم‌ساز آمديم * ز هرجا به قصدت فراز آمديم 125

به پيكار تو بسته يكسر ميان * فدا كرده در كار سود و زيان

بدان تا ز بن بيخ تو بركنيم * تو را در صف صفدرى بشكنيم

نمانيم از تو به گيتى اثر * ببريم از بندگان تو سر

سپه را به رزم تو آراستيم * به جاى شما ديگرى خواستيم

تو را خواست يزدان و ما را نخواست * نشد كار و تدبير ما نيز راست 130

ظفر داد بر ما تو را كردگار * به امر خدايى توان كرد كار

اگر عفو پيش‌آورى فضل توست * نبايد سخن گفت الا درست

وگر خون بريزى عقوبت توراست * به دل گفت حجاج . . . راست

سوى نامداران خود بنگريد * چنين گفت كاين است گفت و شنيد

به گيتى از اين طبع دانا كه‌راست * اگر هست با ما بگوييد راست 135

نپوشيد اين نامبرده گناه * سخن گفت يكسر به آيين و راه

مقر شد به جرمى كه پوشيده بود * نباشد چنين زير چرخ كبود

نه چون آن كسان است اين نامدار * كه بودند بر مركب كين سوار

ز شمشيرشان خون ما مىچكد * ز دامن به روى زمين مىرود

ز ما عذر پوشيده مىخواستند * به لابه زبان را بياراستند 140

مرا مىنمودند مكر و فريب * چو ديدند احوال خود در نشيب

( 1 ) لو