نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى ) — الصفحة ٥٩٢

ذكر محاربهء دين محمد خان با سپاه نصرت قران و گم شدن او و مسخر گرديدن كل مملكت خراسان ، بيمن اقبال پادشاه نامجو

پس علم سلطنت بجانب ماوراء النهر برافرازد .

شعر

چو فرماندهى داد با خود قرار * قرار اينچنين داد كز اقتدار

فرستد بهر كشورى سرورى * سپارد بهر سرورى كشورى

چو ضبط خراسان بجا آورد * علم سوى ملك بخارا برد

بدل اين خيالات را نقش بست * ندانست نقشى جز اين نقش هست

همه كار موقوف تدبير نيست * نيايد « 1 » بفعل آنكه تقدير نيست

بسا چيزها كاورى در خيال * در آخر بود آن خيال محال

پس بنابر آن قرار داد نخست عمّ خود « 2 » محمد سلطان را با پانصد اوزبك بهادر به حكومت مشهد مطهر روانه ساخت و برين قياس لواى توجه به نسق و رونق ساير بلاد و ديار برافراخت .

اما محمد سلطان چون به حوالى جام رسيد ، امراى عظام كه حسب الحكم قضا انتظام به محافظت و حكومت آن ولايات آمده بودند ، از آمدن محمد سلطان آگاه شده سر راه برو گرفتند و حربى در غايت صعوبت وقوع يافته محمد سلطان با اوزبك بسيار كشته گشته خيلى دستگير شدند و مجموع سرها را با اسيران به مشهد مقدس بردند .

و جمعى از اوزبكان كه از آن ورطه نيم جانى « 3 » بدر بردند ، خبر اين فتح ، به دار السلطنهء هرات رسانيدند و دين محمد خان از وقوع اين قضيهء غير متوقع به غايت آشفته و سراسيمه گرديد . گاهى بنابر رعايت حزم و عاقبت انديشى بر آن مىشد كه دندان طمع خام از حكومت خراسان كنده بموجب ، « من نجى برأسه فقد ربح » ، عمل نمايد و خود را به آن ملك بىصاحب رساند و گاه از طعنهء معاندان و تعرض مخالفان انديشمند

( 1 ) - م : نيامد ( 2 ) - م : خو ( 3 ) - م : نيم جان