نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى ) — الصفحة ٣١٨

ذكر انتهاض رايات آفتاب اشراق بجانب دار الملك عراق و بيان كشته شدن ميرزا محمد وزير در اثناى راه به تيغ كم التفاتى پادشاه سكندر جاه

به اوج عزت و جلال صعود نموده بعد از كشته شدن مرشد قليخان ، بشرف منصب جليلة المراتب وزارت پادشاه سكندر اساس شاه عباس مشرّف گرديده سرافتخار و فرق اعتبارش از ذروهء فلك دوار برگذشت و آن آصف سليمان مرتبت به دلى قوى و املى فسيح ، بر سرير آصفى تكيه زده از پرتو آفتاب [ 175 ] التفات شاهى درگاه خلايق پناهش ، ملاذ و معاذ رعيت و سپاهى گشت .

شعر

چو بر مسند آصفى تكيه زد * لواى سليمانى افراخت قد

چنان رايت عدل شه برفراخت * كه خورشيد در سايه‌اش خانه ساخت

مزين چنان ساخت اركان ملك * كه ياقوت عدل آمد از كان ملك

و ليكن حسد برد بر كار او * بهم زد فلك زود بازار او

سرش گرچه از اوج گردون گذشت * ولى در زمين عاقبت پست گشت

چو خورشيد شد گرچه گردون سرير * ولى زود از آن اوج آمد به زير

تصريح اين لفظ مبهم و تبيين اين شرح درهم آنكه ، نوّاب سكندر اساس ، بعد از آنكه خاطر بيضا مآثر ، از سرانجام مهام سركار مشهد مقدس فارغ ساختند ، رايت آفتاب اشراق بصوب ممالك عراق افراختند و چون سايهء وصول ، بر ساحت ولايت تربت و آن حدود افتاد ، اركان دولت را در طى طريق عراق [ آراى ] مختلفه روى نمود . نوّاب آصف جاهى را طريق يزد موافق رأى عالم آراى بود و اكثر امراى عظام را سلوك سبيل دامغان مناسب دولت مينمود .

در اثناى قرارداد قطع مسافت و سلوك آن طريق پرآفت ، بعضى از امراى سليمان شأن كه طاقت بار شكوه و شأن آن وزير آصف مكان نداشتند و تكبّر و تجبّر آن جناب را گردن اطاعت و انقياد نهادن صعب مينمود ، فرصت يافته درين وقت انگيزهء مادهء عناد كرده بدمهاى فساد آميز باعث اطفاى شعلهء شمع زندگانى