مهمان نامه بخارا ( تاريخ پادشاهى محمد شيبانى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٠

ذكر طوى دادن حضرت سلطان بندگان حضرت خانرا در كان گل وصف ييلاق كان گل

ذكر طوى دادن حضرت سلطان بندگان حضرت خانرا در كان گل وصف ييلاق كان گل

ذكر طوى دادن حضرت سلطان بندگان حضرت خانرا در كان گل وصف ييلاق كان گل

در خارج بلدهء سمرقند ييلاقيست او را كان گل گويند و از بعضى افاضل شنيدم كه او كان اكيرست و آن را اكير تركى گويند و كان گل برو غالب شده در اسم و در آن ييلاق انواع سبزهاست كه خضرتش حكايت از خضرت نعيم جاويدان كند و طراوتش از لطافت ايّام جوانى ياد دهد . هر سبزه در ديدهء بصيرت شاخى از زبرجد در صحن ارم سر برزده يا علم خضراء دولتيست كه زمين او را بر سر زده است .

ضيمرانش « 1 » در ضمير ، صورت گل بهشت تصوير كند و نرگسش از ديدهء مست محبوبان ياد دهد . سبزه‌اش گويى خط خوبانست ، در ميان گل پيدا ، يا زهر چشم معشوقانست ، ترياق هر دل شيدا . درو انهار طيّبه روان است ، هر نهرى همچو نهر نعيم خوشگوار و همچو عين تسنيم جارى در دار القرار و حوالى او از طرف شهر منوط بباغهاى لطيف كه اشجارش سر بر اوج عيوق كشيده و در حضيضش گل و سنبل دميده . هر نسترنش خرمنى از بهار كه راحت بدن حاصل آن خرمن است و هر سوسنش زبانى كه گويا بمدحت حضرت خان زمينست و از ديگر اطراف بر آب كوهك و تل رصد مشرف است . فى الجمله واقع بر وضعيست كه از آن احسن ، تصوير نتوان كرد و از آب و هوايش الطف در قوّة تقدير نتوان آورد و فى الواقع در وسط ممالك مشهورهء عالم هيچ ييلاقى همچو كان گل نيست ، چه ييلاق قريب شام غوطه است و از ان مصر [ 127 پ ] دامن هرمان « 2 » و كان گل خاك در ديدهء اين هر دو كرده زيرا كه دامن هرمان هر چند به نيل متصلست فامّا تلال ريگ روان كه تمام اطراف او منتهى بدان ميگردد ، گرد از نزهت او بر آورده است و غوطهء شام بواسطهء آنك در وسط عمارات افتاده قصور و بساتين بسيار هواى آن را وخامت داده و ييلاق كهدستان هراة اگر چه

( 1 ) - در اصل : ضميرانش . ( 2 ) - در اصل : هريان .