آغاز و انجام ( فارسي ) — الصفحة ٢٣٠

فصل بيستم

در تفاسير حديثى چون نور الثقلين و برهان و در منثور و صافى رواياتى شريف در ضمن اين كريمه آورده شد رجوع شود ، و در معاد بحار ( ج 3 ص 307 ط 1 ) نيز حديثى شريف در اين مقام مطلوبست .

بيان : بشر انسان ظاهرى است كه خود كلمهء بشر بدان دال است چه بشره روى آشكار شىء و صورت ظاهر آنست پس حديث شريف فرمايد بر قلب بشر خطور نكرده است يعنى اين انسانهاى ظاهرى از آن بيخبرند نه كامل و اهل باطن فافهم .

ص 72 چه دنيا و آخرت بر مرد خدا حرام است .

دو عالم را به يك بار از دل تنگ * بدر كرديم تا جاى تو باشد

و ديگرى گفته است :

دنيا و آخرت به نگاهى فروختيم * سودا چنان خوش است كه يك جا كند كسى

مرد خدا خدا خواهد كه حسن مطلق است و دنيا و آخرت مظاهر جمال و جلال اويند . و اگر بهشت شيرين است بهشت آفرين شيرين‌تر است .

چرا زاهد اندر هواى بهشت است * چرا بى خبر از بهشت آفرين است

عبادت أحرار چنين است كه خدا خواهند و بس ، در بحر المعارف آخوند ملا عبد الصمد همدانى منقول است كه :

فى كتاب فردوس العارفين قال امير المؤمنين عليه السلام : العارف اذا خرج من الدنيا لم يجده السائق و الشهيد فى القيامة ، و لا رضوان الجنة فى الجنة ، و لا ما لك النار فى النار ، قيل و اين يقعد العارف ؟ قال عليه السلام :