آغاز و انجام ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٦

فصل نوزدهم

پس حور هم جمع احور است كه نعت مذكر است يعنى مرد آهو چشم و ميش چشم ، و هم جمع حوراء كه نعت مؤنث است يعنى زن آهو چشم و ميش چشم ، و همچنين عين هم جمع اعين است يعنى مرد فراخ چشم و هم جمع عيناء يعنى زن فراخ چشم كه ضمهء عين بمناسبت يا مكسور شده است . و چشمى كه هر دو صفت ياد شده در او جمع شده است خيلى چشم‌گير است . فتبصر .

ص 70 به نيكوترين صورتى از صور ممثل شوند . . . ،

در صقع نفس ممثل شوند و جميع ممثلات از انحاء ادراك‌اند .

در دفتر دل هم ثبت شده است كه :

تمثل باشد از ادراكت اى دوست * برون نبود ز ذات پاكت اى دوست

همه اطوارت از آغاز و انجام * همه احوالت از لذات و آلام

ز ادراكات تست از نيك و از بد * تويى خود ميهمان سفرهء خود

چو شد آيينهء ذات تو روشن * ز گلهاى مثالى مثل گلشن

به وفق اقتضاى بال و حالت * معانى را بيابى در مثالت

مثالى همنشين و همدم تو * فزايد نور و بزدايد غم تو

رفيق خلوت شبهاى تارت * ترا آگه كند از كار و بارت

سخن از ماضى و از حال گويد * خبرهايى ز استقبال گويد

مفتاح فهم انواع تمثلات ، كريمهء فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا است . كه در لها بايد دقت بسزا كرد كه اين ملكيت اعتبارى نيست كه در واقع دارايى بيرون از ذات انسان است جز اين كه با او يك نحو اضافه و انتساب دارد بلكه ملكيتى است كه دارايى حقيقى اوست و لها و له است لا لغيرها و غيره . پس حقيقت معنى ازدواج و تزويج در كريمهء وَ زَوَّجْناهُمْ