آغاز و انجام ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٠

نكته ، در اينكه وهم عقل ساقط است

غذاى تو چرا لاى و لجن شد * طباع تو بط و زاغ و زغن شد

تو انسانى چرا مردارخوارى * چرا از سفرهء خود بركنارى

زخارف همچو شهوت شد حجابت * كه شد از دست تو حق و حسابت

تو را شهوت بقرب دوست بايد * بدان چه وصف و خلق اوست بايد

بيا نفس پليدت را ادب كن * حيات خود الهى را طلب كن

غذاى عام خام است و بود پوست * غذاى خاص مغز است و چه نيكوست

در اين معنى نگر در كاه و گندم * چه مىباشد غذاى گاو و مردم

طعامى خور كه جانت زنده گردد * چو خورشيد فلك تابنده گردد

دهان و گوش ما هر يك دهانست * كه آن بهر تن و اين بهر جانست

بداند آنكه در علم است راسخ * غذا با مغتذى باشد مسانخ

ز بالقوه سوى بالفعل بشتاب * مقام خويش را درياب و درياب

همه عالم نسيم روضهء او * تو بيمارى كه بيزارى از آن بو

چو با نفس و هواى خود نديمى * نيابى هرگز از كويش نسيمى

بده آيينهء دل را جلايى * كه تا بينى جمال كبريايى

تو را آيينه‌اى زنگار باشد * حجاب ديدن دلدار باشد

بدان حدى كه آيينه است روشن * نمايد روى خود را مثل گلشن

چه گلشن صد هزاران گلشن اى دوست * بسان سايه‌اى از گلشن اوست

تو را در وسع استعداد مرآت * ظهور ذات مىباشد ز آيات

ص 57 عقل كه مدرك عالم ملكوتست ،

اين ادراك اخص خواص انسان و الذ لذايد اوست . در كتاب دروس اتحاد عاقل به معقول ، از اين خصيصه چند بار سخن به ميان آمد .