آغاز و انجام ( فارسي ) — الصفحة ١٣٧
فصل هشتم
لقد رأيناك صنعت على سعد ما لم تصنعه على احد انك تبعت جنازته بلا رداء و لا حذاء .
فقال ( ص ) : ان الملائكة كانت بلا رداء و لا حذاء فتأسيت بها .
قالوا : و كنت تأخذ يمنة السرير مرة و يسرة السرير مرة .
قال كانت يدى فى يد جبرئيل آخذ حيث يأخذ .
قالوا أمرت بغسله و صليت على جنازته و لحدته فى قبره ثم قلت ان سعدا قد اصابته ضمة ؟ قال : فقال « نعم انه كان فى خلقه مع أهله سوء » .
اين حديث در كافى نيز روايت شده است و در ذيل آن آمده است : انما كان من زعارة فى خلقه على أهله ( وافى ج 13 ص 97 ) . در اين موضوع شريف در دروس اتحاد عاقل بمعقول به تفصيل بحث كردهايم و آن را مبرهن نمودهايم .
ص 36 همين است كه به عبارت اهل دانش ملكه گفتهاند .
ملكه از ملك به معنى سلطنت و اقتدار است زيرا انسان از تكرر هر حرفه و صنعت و حالت و توجه و نيت ملكهاى تحصيل مىكند يعنى صاحب اقتدار و تسلط مىشود كه صدور فعل و اثر آن ملكه بر وى آسان مىگردد و اين مكنت و منت و سلطان را ملكه گفتهاند اگر در حسنات است ملك ملك است و اگر در سيئات شيطان .
و قواى عالم را كه ملائكه ناميدهاند به همين جهت است كه قدرت و سلطنت بر مادون خود كه به منزلهء ابدان آنهايند دارند . آرى شيخ عربى در فتوحات ملائكه را از الوكت به معنى رسالت گرفته است و آخوند مولى صدرا در مصنفاتش گاهى آن و گاهى اين . و بحث در اين مطلب شريف هر چند بسيار مطلوبست ولى از جهت خوف خروج از