تاريخ اليميني ( تاريخ العتبي ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٤٢

تعليقات و توضيحات و استدراكات

است به مطلع :

اهن عوادى يوسف و صواحبه * فعزما فقد ما ادرك السؤل طالبه

رك : فتح الوهبى ج 2 ص 323 .

190 - ص 402 س 12 ، آه من سفرة . . . - آغاز رسالهء مفصلى است از عتبى ، و اين رساله در ترجمهء تاريخ يمينى ( چاپ سنگى ) توسط حبيب الدين جرفادقانى به فارسى ترجمه شده ( به سال 1272 ) ، و برخى از عبارات و اشعار عربى آن نقل شده است ، ترجمهء حبيب الدين به كتاب حاضر ( ص 485 ) الحاق گرديده .

191 - ص 403 س 5 ، نعاء الى . . . - مطلع قصيده‌اى است از ابو تمام در رثاى خالد بن يزيد شيبانى ، از جملهء ابيات آن اينهاست :

الا ايها الموت فجعتنا * بماء الحياة و ماء الحياء

فما حضرت به حاضرا * و ماذا خبأت لأهل الخباء

رك : فتح الوهبى ج 2 ص 333 ، در همين كتاب مذكور چند بيت ديگر از قصيده ، آمده است .

192 - ص 404 س 13 ، الما على نصر . . . - عتبى اين رثاء را با تغيير نام « معن » در اصل قصيده به « نصر » ، نقل كرده و اصل قصيده از حسن بن مطير اسدى شاعر معروف عرب دربارهء معن بن زائده جوان - مرد مشهور است و قصيدهء مذكور عين متن كتاب حاضر است جز اين كه يك بيت در اصل اضافه دارد و آن اين است :

و لما مضى معن مضى الجود فانقضى * و اصبح عرنين المكارم اجدعا

و شايد ابيات ديگرى نيز از همين قصيده در كتب ادب عرب بوده باشد . رك : فتح الوهبى ج 2 ص 336 - 337 .

193 - ص 406 س آخر ، لا لغو فيها و لا تأثيم الا قيلا صوابا - مأخوذ از قرآن كريم است . در يك مورد از قرآن ( سورهء 19 « مريم » آيهء 62 ) آمده : لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً إِلَّا سَلاماً . و در جاى ديگر ( سورهء 52 « طور » آيهء 23 ) چنين است : يَتَنازَعُونَ فِيها كَأْساً لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ . در متن تاريخ عتبى نيز مانند كتاب حاضر نقل شده است . رك : فتح الوهبى ج 2 ص 341 .

194 - ص 407 س 10 ، رمى الحدثان نسوة آل نصر . . . - اين دو بيت از عبد اللّه بن زبير اسدى است و در اصل ابيات « آل حرب » بوده كه عتبى آن را به « آل نصر » تغيير داده است . رك : فتح الوهبى ج 2 ص 343 و حدائق السحر ص 25 .