وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣١

از 30 ذيقعده 1321 مطابق 17 فبرورى 1904

جناب سهم الدوله نايب الحكومهء فارس همه روزه در باغ حكومتى مىنشينند و به كارهاى حكومتى رسيدگى مىكنند . ديگر آنكه شب عيد غدير در ميدان توپخانه جناب سهم الدوله چراغان و آتش‌بازى كرده و از صاحب‌منصبان و تجار خارجه هم دعوت براى صرف چاى و شربت و شيرينى كرده بودند ، همه حاضر شده در سر درب ميدان توپخانه تماشا كردند .

ديگر آنكه شخص خبازى نان به سنگ كم فروخته بود ، به جناب سهم الدوله عرض مىكنند ، مىفرستند او را آورده چوب زيادى مىزنند و او را مهار كرده در بازارها ميگردانند . ديگر اخبار تازه كه قابل باشد در اين هفته نيست كه عرض شود .

مورخهء روز سه‌شنبه بيستم ذيحجه الحرام 1321 مطابق هشتم مارچ 1904 .

در شيراز شهرت زياد از بابت حكومت حضرت و الا شعاع السلطنه است ، بعضى از اين فقره خوشحال و بعضى دلتنگ ميباشند و بعضىها در خيال هستند كه اگر ايشان حاكم باشند از شيراز بروند .

ديگر آنكه جناب علاء الدوله تلگراف كرده بودند كه حضور مبارك اعليحضرت همايونى شرفياب شده خيلى اظهار مرحمت فرموده‌اند .

ديگر آنكه از قراريكه خبر رسيده است عباس خان كلانتر فيروزآباد را كشته‌اند ، حال از جانب نايب الحكومه چند نفر سوار قزاق مأمور شده كه بروند بلكه قاتلين را بدست بياورند .

ديگر آنكه اغتشاش در بهبهان هنوز رفع نشده بلكه سيم تلگراف بهبهان را پاره كرده‌اند كه در طهران مؤاخذهء سخت از حكومت كرده‌اند . ديگر آنكه جلو ايل عرب به جهت اينكه به محصولات فسا خرابى نرسانند صد نفر سرباز فرستاده‌اند كه ايل عرب را مانع از خرابى محصولات باشند .

ديگر آنكه الحمد الله بارانهاى بموقع در اين چند روزه آمده كه خيلى نافع به جهت محصولات است ، به همه جاهاى فارس باران آمده . از قراريكه نوشته‌اند دواب و مواشى ايلات امسال بواسطهء بارندگى خيلى خوب است .

ديگر آنكه دو سه نفر از اهل بانك روس به شيراز آمده‌اند كه بروند بوشهر از قرار مذكور مىخواهند در بوشهر بانك باز كنند .

مورخهء روز سه‌شنبه بيست و هفتم شهر ذيحجه 1321 مطابق پانزدهم مارچ 1904 .

هنوز حكومتى به جهت فارس معين نشده ، بعضى صحبت از جناب علاء الدوله مىدارند ، بعضى حكومت حضرت و الا شعاع السلطنه را بطور حتم مىگويند ولى هيچكدام معلوم نيست .

ديگر آنكه بيرونها و شهر منظم است ، از هيچ جا صدائى بلند نشده است .

ديگر آنكه الحمد الله بارانهاى بموقع و بجا اغلب آمده ولى نه آنقدر كه رودخانه جارى شود ، محصولات همه جا خوب شده ولى از قراريكه نوشته‌اند در گرمسيرات بارندگى درستى نشده است .