وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١٨

از 29 جمادى الاخرى 1321 مطابق 22 سپتمبر 1903

كه جنب ميدان و عمارت ديوانى است آمده نماز مغرب را با جماعت خواندند ، در اين بين در ميدان توپخانه بقاعدهء هر روز موزيك مىزدند ، آقا ميرزا ابراهيم بعد از نماز مغرب چند نفر از طلبه و سادات را مىفرستند نزد جناب علاء الدوله كه قدغن نماييد حالا موزيك نزنند تا من نماز عشاء را خوانده از مسجد بروم . جناب علاء الدوله در ميدان توپخانه بوده‌اند كه طلاب و سادات مىآيند پيغام آقا ميرزا ابراهيم را به ايشان مىگويند ، ايشان هم بدست خود چند سيلى به دو نفر از طلاب مىزنند و فحش زيادى به آقا ميرزا ابراهيم مىدهند كه ما بقى طلاب و سادات فرار مىكنند ، بعد حكم كرده اين دو نفر را سوار قاطر كرده با چهار نفر سوار قزاق از شيراز اخراج مىكنند كه آنها را ببرند از خاك فارس رد نمايند . از قرار مذكور مؤيد السلطنه رئيس تلگرافخانهء ايرانى توسط كرده آن دو نفر را رجعت دادند ، جناب آقا ميرزا ابراهيم هم كه اين وضع را ملاحظه كرده نماز عشاء را ديگر در مسجد نخوانده و فورا از مسجد بيرون آمده به منزل خود رفتند . امروز در منزل آقا ميرزا ابراهيم جمعيت زيادى از طلاب و مريدهاى ايشان شده بود و پيغام سختى توسط يكى از طلاب براى جناب علاء الدوله فرستاده بودند . وقتى كه فرستادهء جناب آقا ميرزا ابراهيم پيش علاء الدوله مىآيد ايشان مهلت نمىدهند كه مشار اليه پيغام خود را بگويد ، باز فحش زيادى به آقا ميرزا ابراهيم و تمام علما مىدهند . فرستادهء جناب آقا ميرزا ابراهيم مىخواسته مراجعت كند خود جناب علاء الدوله دست او را گرفته مىبرند در مجلس و ناهار به او مىدهند . ديگر هنوز معلوم نيست كه چه قسم سوال و جواب كرده‌اند ، اين است تفصيل تا امروز ظهر ، تا بعد چه شود .

مورخهء روز دوشنبه بيست و هشتم جمادى الاخرى سنه 1321 مطابق بيست و يكم سپتمبر 1903 .

از 29 جمادى الاخرى 1321 مطابق 22 سپتمبر 1903

از 29 جمادى الاخرى 1321 مطابق 22 سپتمبر 1903

از بابت مقدمهء جناب آقا ميرزا مجتهد بعد از آنشب كه فرستاده بود نزد جناب علاء الدوله كه موقع نماز مغرب و عشاء موزيك نزنند و جناب علاء الدوله فحش زياد به مشار اليه داده فرستاده‌هاى او را مىخواستند اخراج بلد نمايند ، ديگر نماز در مسجد نخوانده است و تمام علما و پيشنمازهاى شيراز هم بالتبع به مسجد نيامده‌اند ، در مدرسه‌ها و مساجد هم كه طلاب درس مىخواندند درس را هم موقوف داشتند . دو سه روز اين قسم بود ، جناب آقا ميرزا ابراهيم مىخواستند از شيراز به طرف خراسان بروند ، شورش و همهمهء زيادى در ميان مردم افتاده بود نزديك بود شلوغ شود ، جناب علاء الدوله جناب امام جمعه و قوام الملك و سالار السلطان را چند مجلس فرستادند نزد جناب آقا ميرزا ابراهيم و استمالت كرده از ايشان معذرت خواستند ، رفتن ايشان را موقوف داشتند و محترما ايشان را به مسجد آوردند و قدغن كردند موقع نماز مغرب و عشاء كه ايشان به مسجد مىآيند موزيك نزنند .

ديگر آنكه از بابت رفتن جناب علاء الدوله با قنسول روس در بيضا به جهت تماشاى ايل قشقايى همه قسم جناب علاء الدوله تدارك رفتن خود را ديده‌اند و قرار است روز دهم شهر حال از شهر حركت كنند ، ولى از قراريكه مسموع مىشود محرمانه از طهران تلگراف كرده‌اند كه قنسول