وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٩٥
از غره شوال 1320 مطابق غره جنورى 1903
از غره شوال 1320 مطابق غره جنورى 1903
از غره شوال 1320 مطابق غره جنورى 1903
از قرار مذكور ضرغام الدوله و صولت الدوله را سادات بيرون مىخواهند صلح دهند ولى هنوز نه صلح و نه نزاع كرده‌اند . ديگر آنكه كارهاى حكومت مثل سابق است ، همين قسم شهر و بيرونها خيلى مغشوش است . از قرار مذكور اين اغتشاش شهر بىمحرك نيست .
ديگر آنكه هواى شيراز بىاندازه سرد شده است ، ده بيست سال بود كه به اين اندازه سرد نمىشد . به اندازه‌اى سرد شده كه تمام اهل اشجار بساتين و غيره را سم زده است ، قريب پنجاه روز است كه ديگر به كلى باران نيامده ، الا يك جزئى برفى در هفتهء قبل آمده و حال آنكه به جهت محصولات خيلى باران لازم است .
ديگر آنكه دوباره آقا ميرزا ابراهيم مجتهد محلاتى از بابت درس دادن مستر زايس كشيش انگليسى به اطفال مسلمانان سربلند كرده است و ميگويد مسترزايس حقى ندارد كه به مسلمانان درس بدهد . خود آقا ميرزا ابراهيم و سايرين خيال دارند مدرسه به جهت تعليم اطفال باز كنند و خرج آن را از تجار و اشراف شهر بگيرند ، ولى مشكل است كسى زير بار اين خرج برود . ديگر آنكه از قرار مذكور حركت قوام الملك از كربلا به جهت طهران صدق است .
مورخهء روز چهارشنبه ششم شهر ذيقعده سنهء 1320 مطابق چهارم ماه فبرورى سنهء 1903 .
از قرار مذكور و از قرار بعض تلگرافات كه ملاحظه شده حكومت سال نو با خود جناب آصف الدوله مىباشد . ديگر آنكه صولت الدوله و ضرغام الدوله هركدام با جمعيت زياد نزديك به هم شده‌اند ، از قرار مذكور مسافت ميانهء آنها كمتر از يك فرسخ است ، از طرف بهبهان و آن صفحات هم جمعيت زياد آمده به كمك صولت الدوله و به مشار اليه ملحق شده است ، اما هنوز نه جنگشان معلوم است و نه صلح .
ديگر آنكه بيرونها همين قسم مغشوش و شلوغ است . ديگر آنكه در اول ماه ذيقعده سربازى از فوج دربندى بيرون دروازه اصفهان مست كرده بوده و شخص نقاشى را زخم زده بوده ، آن شخص نقاش دو روز قبل فوت شد ، كسان او اجماع كرده به حكومت عارض شدند و ميخواستند به تلگرافخانه بست بروند ، حكومت قرار دادند كه چيزى به آنها بدهند و وظيفهء سركارى در حق ورثهء او برقرار نمايند ، آنها را ساكت كردند .
ديگر آنكه چند نفر روس به شيراز آمده‌اند و چند روز است توقف دارند ، بعضى مىگويند خيال دارند بانك روسى باز كنند ، بعضى ميگويند اينها سياح هستند و ميروند . هنوز معلوم نيست كه براى چه كار آمده‌اند .
ديگر آنكه در شيراز شهرت زياد پيدا كرده كه بلجيكها از بابت عمل ماليات فارس به جهت سال آينده به شيراز مىآيند ، ميانهء مردم خيلى اين گفتگو هست و ميگويند ما قبول اين كار را نمىكنيم و شورش و بلوا خواهيم كرد ، و مستعد هستند چنانچه اين كار صورت وقوع پيدا كند