وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٨

از 30 شعبان 1319 مطابق 12 ديسمبر 1901

كه مردم ميگويند .

ديگر آنكه الحمد الله بعد از اين بارانها قدرى تسعير اجناس كم شده ، حالا جو قدرى يافت مىشود از قرار يك من چهار عباسى ميدهند .

مورخهء چهارشنبه ششم شهر رمضان المبارك 1319 مطابق هيجدهم ديسمبر 1901 .

مأمور فرستاده‌اند به بلوكات كه هرچه شلتوك در آنجاها باشد ضبط نمايند و از هر دهى صد تومان دويست تومان خدمتانه ميگيرند ، خيال دارند برنج را هم گران كنند . ديگر آنكه حيدر بيگ كمارجى كه خيلى شرارت كرده جلاء الملك حاكم دشتى و دشتستان او را گرفته تحت الحفظ به شيراز فرستاد ، در بين راه محمد حسن بيگ كشكولى كه با مشار اليه دوست بوده مستحفظين او را گرفته نمىگذاشت مشار اليه را به شهر بياورند ، از شيراز حكومت صد نفر سوار قشقايى به ضرغام الدوله حكم فرستاد با برادر ضرغام الدوله رفتند حيدر بيگ را به شهر آوردند ، حال حبس است . از قرار مذكور مبالغ گزافى ماليهء او را غارت كرده‌اند قريب ده پانزده هزار تومان ، ميگويند عيال او را كشيكچىباشى كه مأمور گرفتن او بوده متصل داغ مىكند كه تنخواه حيدر بيگ را به زور بدهد .

ديگر آنكه چند شب قبل منزل رئيس بانك كه در باغ شيخ همسايهء باغ تلگرافخانه است دزد رفته و مبالغى لباس زنانه و مردانه و پول نقد برده‌اند ، به حكومت عرض كردند ، سارقين از سربازان فوج كزاز و كمره بوده‌اند ، سارقين را گرفته‌اند و بيشتر از تنخواه را گرفته‌اند و مبالغى تنخواه ديگر كه پيشتر سرقت كرده‌اند به زور داده‌اند . الحال در حبس حكومتى هستند .

ديگر آنكه ايل عرب خيلى دزدى در فسا و آن صفحات مىنمايد كه اهل فسا عارض به حكومت شده‌اند . چونكه شنيده‌اند قوام الملك مىآيد بناى اغتشاش را گذارده‌اند . ديگر آنكه ضرغام الدوله ايل بيگى قشقايى دو روز است از شيراز به طرف گرمسير حركت كرده .

مورخهء چهارشنبه سيزدهم شهر رمضان المبارك 1319 مطابق بيست و پنجم ديسمبر 1901 .

كارهاى حكومتى از قرار سابق است . ديگر آنكه معتضد السلطنه حاكم لارستان دو روز است به شيراز آمده مبلغى باقى مالياتى دارد ولى از قرارى كه ميگويند بيست و چهار پنج هزار تومان مدخول كرده‌اند .

ديگر آنكه حيدر بيگى كمارجى را كه گرفته و حبس كرده‌اند ، از قرار مذكور خيال دارند پيشكش از مشار اليه بگيرند و او را مرخص كنند . تجار ميگويند اگر حيدر بيگ را مرخص كردند ديگر اين طرف راه بوشهر به جهت حمل و نقل مال التجاره خيلى سخت خواهد شد .

ديگر آنكه حضرت و الا شعاع السلطنه خيال دارند در ماه نو يك سفر سه چهار ماهه به عنوان محال گردى بروند به طرف لارستان و اين صفحات ، بعد از روى كازرون مراجعت نمايند .

مورخهء چهارشنبه بيستم شهر رمضان المبارك 1319 مطابق غرهء جنورى مسيحى 1902 .