وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦١١
از 2 صفر 1318 مطابق 31 مى 1900
ديگر آنكه چند نفر از غلامان همراه قوام الملك كه استقبال رفته بود در زرقان با كالسكه‌چى مدير السلطنه پسر جناب نظام الملك كه داماد نواب و الا مؤيد الدوله مىباشد و همراه ايشان به شيراز آمده نزاع كرده بودند و كالسكه‌چى را كتك زده‌اند . نواب و الا مؤيد الدوله حكم مىكند در همانجا غلامان را چوب زيادى مىزنند . از قرار مذكور يك نفر از غلامان بواسطهء چوب زياد فوت شده است . آن تغير كردن به انتظام الممالك و اين چوب زدن غلامان براى قوام الملك رموزهء خوب ندارد تا بعد چه شود .
ديگر آنكه درويشى رفته بود در يك فرسخى شهر ده حاجى عبد الرحمان كمپانى قدرى گندم از خرمن آنجا برداشته كه ببرد ، رعايا مانع مىشوند و با درويش نزاع مىكنند ، درويش را كتك زياد زده ، يك نفر از آنها با شش پر به سر درويش مىزند كه سر او را شكسته است . به حكومت عرض كرده حكومت هم از حاجى عبد الرحمان مؤاخذه كرده و مقصر را خواسته‌اند . ليكن درويشها جمعيت كرده ريخته‌اند درب خانهء حاجى عبد الرحمان كمپانى و خيلى شلوغ و داد و فرياد مىنمايند .
ديگر آنكه تجار و اغلبى از اهل شهر از بابت عمل گمرك خيال دارند بلوا نمايند ، امروز هم بعضى از تجار به تلگرافخانه رفته بودند . از قرار مذكور آنها را از طهران احضار كرده‌اند كه در اين باب سوال و جواب شود .
ديگر آنكه نواب مؤيد الدوله از بيگلربيگى قاتل سيد عطاء الله روضه‌خوان را سخت عقب كرده خواستند ، بيگلربيگى هم التزام داد كه سه روزه پيدا نمايد ، يك دو نفر را كه گرفته بود چوب زياد زده ، بروز دادند كه دو نفر بوده‌اند كه سيد را زده‌اند ، يكى پسر ناظر حاجى عز الملك و ديگرى شخص روغن چراغ‌فروش . بيگلربيگى فرستاده اين دو نفر را آوردند آنها را چوب زده مىخواسته داغ نمايد كه اقرار كرده بودند به اين قسم كه " پولى به ما دادند كه سيد را به قتل برسانيم " . بعضى مىگويند فخر الحاجيه كه مادر حاجى عز الملك است پول داده و محرك شده است ، بعضى مىگويند خود حاجى عز الملك يا برادرش حاجى مسعود الدوله پول داده تحريك كرده‌اند . در هر صورت محقق شده كه بتحريك اينها سيد بيچاره را مقتول كرده‌اند . حال آن دو نفر را در محبس حكومتى حبس كرده‌اند .
مورخهء روز چهارشنبه بيست و دويم شهر صفر المظفر سنه 1318 مطابق بيستم ماه جون 1900 .
چند روز است روزها هوا خيلى گرم و شبها سرد مىشود ، اين اختلاف هوا باعث ناخوشى زكام و تب و نوبه شده است .
ديگر آنكه محض اينكه نواب و الا مؤيد الدوله هنگام ورود به قوام الملك چندان التفاتى نفرموده‌اند مشار اليه تمارض كرده مىگويد پايم نقرس شده ، و از منزل بيرون نمىآيد . نواب و الا مؤيد الدوله هم اعتنايى به مشار اليه نمىكنند . اين بىاعتنايى نواب و الا مؤيد الدوله قوام الملك را از آن شرارت زيادى كه داشت انداخته و قدرى متنبه شده است .
ديگر آنكه آن دو نفرى كه اقرار كرده بودند كه پول به ما داده‌اند تا سيد عطاء الله