وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٣٥

از 20 ربيع الثانى 1315 مطابق 18 سپتمبر 1897

نفر از آنها را به گلوله كشته‌اند مابقى فرار كرده‌اند .

ديگر آنكه جناب ناظم الدوله روز پنجشنبه شانزده جمادى الاول نقل مكان به باغ حاجى محمد مهدى كه قريب به كل مشيريه است كرده‌اند ، شش هفت روز در آنجا به جهت صاف نمودن حسابهاى مردم توقف كردند بعد روز چهارشنبه بيست و دويم قبل از ظهر از شيراز به سمت طهران حركت كردند . جميع اشراف و اركان شيراز حتى بعضى از علما هم تا تل سلام كه نيم فرسخى شيراز است مشايعت كردند ، بعضىها تا دو فرسخى كه ناهارگاه مىباشد مشايعت كردند . قرار بود جنازهء مرحوم اعزاز السلطنه را از قرار وصيت خودش به قم همراه خودشان ببرند چون قدرى متعفن شده بود گذاشتند كه بعد از عيد نوروز به قم بفرستند .

ديگر آنكه قوام الملك بعد از رفتن جناب ناظم الدوله روزها مىآيد در منزل حكومتى در عمارت خورشيد جاى ناظم الدوله مىنشيند و مشغول كارهاى حكومتى است .

ديگر آنكه شب هنگام زنى را كشته و در آب انبار هفت تن كه نيم فرسخى شيراز است انداخته بودند ، قاتل تاكنون معين نشده .

ديگر آنكه چندين خانه را شب بريده و تنخواه كلى برده بودند بعد كه برگه بدست آمد و دزد معلوم شد تماما كار فراشان قوام الملك بوده ، حال معلوم مىشود كه تمام دزدى شهر كار نوكران قوام الملك و بستگان ايشان است .

ديگر آنكه راهها خيلى مغشوش است خصوصا راه لارستان كه از طرف فسا مىرود متصل قافله را مىزنند و تنخواه را با الاغ يا قاطر مىبرند .

ديگر آنكه عاليجاه بلند جايگاه مستر رمبول نايب سفارت فخيمهء انگليس به شيراز وارد شدند ، چهار پنج روز توقف كرده روز سيم بطور چاپارى به طرف بوشهر حركت كردند .

ديگر آنكه از قرار مذكور نواب فرمانفرما از طهران نقل مكان كرده‌اند ، به جهت آمدن شيراز سى و دو هزار تومان وجه از قوام الملك و نصير الملك خواسته‌اند ولى مشكل است بهم بسته شود . از قراريكه خودشان مىگويند بيش از هفت هشت هزار تومان ممكن نخواهد شد كه به جهت ايشان بفرستند .

ديگر آنكه در سيدان سه منزلى شيراز دوازده هزار تومان اشرفى و جواهرآلات كه در جعبهء آهنى بوده از چادر خود جناب ناظم الدوله برده‌اند ، هنوز معين نشده كه سارق كيست ولى مىگويند كار بستگان خود جناب ناظم الدوله است ، به دلايل چند هم بايد چنين باشد ولى قوام الملك كدخدايان سيوند را خواسته‌اند كه تحقيق اين مطلب را بنمايند .

ديگر آنكه نواب فرمانفرما تلگراف به قوام الملك و نصير الملك كرده‌اند كه پانصد خروار جو و هزار خروار كاه جهت سيورسات همراهان حاضر نمايند و حال آنكه آنقدر جو و كاه مشكل است حاضر شود چونكه الحال در شيراز خيلى كم و گران است ، جو از قرار يك من نهصد دينار الى يك قران ، كاه صد من بيست و پنج قران الى سه تومان است . تا اين شهرت خريدن جو و كاه در شيراز پيچيده شود حكما جو و كاه تسعير كلى پيدا خواهد كرد .