وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٩
از 16 صفر 1315 مطابق 17 جولاى 1897
از 16 صفر 1315 مطابق 17 جولاى 1897
از 16 صفر 1315 مطابق 17 جولاى 1897
الحمد الله ملخ تمام شده ديگر به كلى نيست ولى صيفى را اغلب خراب كرده است . ديگر آنكه دو سه روز است هوا از شدت گرمى افتاده خنك شده است .
ديگر آنكه كارهاى حكومتى به طريق سابق است تغيير و تبديلى در امورات واقع نشده است .
جناب محتشم السلطنه كارپرداز بمبئى كه وارد شيراز شده هنوز از شيراز حركت نكرده است .
ديگر آنكه حكومت يك روز جناب امام جمعه و شيخ الرئيس و قوام الملك و چند نفر از اعيان شهر را در باغ گلزار حاجى ميرزا كريم واقعه در مسجد بردى كه خودشان در آنجا توقف داشتند ميهمانى كردند .
ديگر آنكه به حكم حكومت ميرزا حسين خان ضابط برازجان با تمام تفنگچيان خود و يك عراده توپ و صد نفر سرباز مىرود كه دالكى را غارت كند ، اهالى دالكى هم دست درآورده يك روز با ميرزا حسين خان جنگ مىكنند ، يك نفر از طرف ميرزا حسين خان مقتول و دو نفر زخمى شدند ، از اهل دالكى بواسطهء آنكه در ميان قلعه بوده‌اند معلوم نشد كه چند نفر مقتول شده است .
اين خبر به حكومت مىرسد ، حكومت مؤاخذه از فتح الملك كه حاكم دشتى و دشتستان است كردند ، مشار اليه هم از قرار مذكور تلگرافا رفع غائله را كرد .
ديگر آنكه بعد از اينكه خبر فوت مخبر الدوله را به شيراز دادند رئيس تلگراف‌خانهء ايرانى در همان تلگرافخانه مجلس ختم گذارد .
ديگر آنكه اهالى فسا تماما شكايت از حاكم خود حاجى مسعود الدوله كردند ، از علما و سادات و كسبه دكاكين خود را بسته در امامزادهء آنجا بست نشستند و عريضهء سختى بحكومت عرض كردند كه اگر حاجى مسعود الدوله را معزول نكنيد تماما مىرويم در محمودآباد كرمان شكايت به طهران خواهيم كرد و قريب هفتاد هشتاد نفرى از اعيان و ضباط و ملاك فسا آمده‌اند در مسجد نو بست نشسته بعد از چند روز رفتند سر طويلهء جناب ناظم الدوله بست نشستند ، تا الان هم سر طويله بستند ولى حاجى مسعود الدوله را از حكومت فسا معزول كرده و قرار داده‌اند آنچه تعدى و جريمه گرفته بعد از مدلل داشتن پس‌گرفته به آنها مسترد نمايند .
ديگر آنكه انتظام الممالك پسر كوچك قوام الملك در شكارگاه از اسب افتاده است دست راست او از بازو شكسته است حال بيست و پنج روز است بسترى است هنوز بهتر نشده است .
ديگر آنكه اسعد السلطنه پسر مرحوم ايلخانى قشقايى قريب دو ماه بود كه در خانهء جناب حاجى شيخ الرئيس بست بود به جهت تتمهء باقى و غرامت مال تجار ، از قرار مذكور به هشت هزار تومان عملش ختم شده ولى وجه موجودى نيست كه ختم شده باشد ، حال چند روز است كه مادرش احتجاب السلطنه آمده در مسجد نو بست نشسته است ، خودش هم از منزل شيخ الرئيس آمده در مسجد نو . يكى از پسران امام جمعه املاك سرحد اسعد السلطنه را اجاره كرده كه باقى و تتمهء وجه غرامت را بحكومت بپردازد ولى هنوز به جهت بعض آلودگيها در مسجد نو بست هستند .