وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٧

از 17 ربيع الثانى 1312 مطابق 17 اكتوبر 1894

ديگر آنكه رجوع ذغال و هيزم به امام جمعه شده كه آدم بگذارد هيزم و ذغال وارد شهر كنند ، تا به حال آدمهاى امام جمعه قريب پانصد تومان مداخل برده‌اند و ابدا هيزم و ذغال تفاوت نكرده همين قسم مثل اكسير شده است . هيچ ولايتى به اين بىنظمى و شلوغى نيست ، خيلى كار شهر و بيرونها مغشوش است .

ديگر آنكه ايلخانى قشقايى كه به شهر آمده خيال دارد از حكومت ايل قشقايى استعفا نمايد ، قريب پنجاه هزار تومان هم باقى دارد و در محل هم چيزى باقى چندان ندارد . خيلى عمل حكومت فارس مغشوش است .

ديگر آنكه زنى را پاكار محلهء سنگ سياه گرفته نگاه داشته بود ، آن زن عريضه‌اى به حاجى سيد على اكبر مىنويسد كه " زنى هستم از اهل خراسان و شوهر دارم ، پاكار محله مرا متهم كرده نگاه داشته است " . حاجى سيد على اكبر مىآيد منزل آقا ميرزا محمد على پيشنماز با طلاب او مىريزند در خانهء پاكار كه آن زن را برداشته بياورند ، پاكار مطلع مىشود ، خود و آن زن و پسرش را از پشت بام برداشته فرار مىكند . پاكار مىرود به حكومت عارض مىشود ، حكومت هم به حاجى سيد على اكبر كاغذى مىنويسد كه اين كارها چيست مىكنيد ؟ . حاجى سيد على اكبر كاغذ را پاره مىكند و فحش زيادى به رافع حكومت مىدهد .

ديگر آنكه باز كاغذ به درب مساجد چسبانيده‌اند و بد از سركار و الا ركن الدوله نوشته‌اند و تهديد كرده‌اند كه بلوا خواهيم كرد .

ديگر آنكه اجلاسى در منزل حكومت از علما و تجار و اعاظم شهر كردند از بابت اينكه قرارى در عمل نان بگذارند ، قرار شد كه ذرت را ملاك خروارى پنج تومان به حكومت بدهند در عوض ماليات جنس خودشان - در صورتى كه الان ذرت خروارى شش تومان و هفت تومانست - و جنس ديوانى كه گندم و جو باشد ، گندم خروارى دوازده تومان و جو را خروارى هشت تومان حساب كنند . بعد از سوال و جواب بسيار هيچ قرارى نگرفت ، مردم برخاستند رفتند ، در اين بين هم حكومت مىخواهد مداخل كند . خيلى كار سخت شده است .

ديگر آنكه روز شنبه سيزدهم بعضى از دكاكين را بستند و به قدر دويست نفرى ريختند در ميدان ، چون سره‌اى نداشتند آنها را برگردانيدند ، ولى عنقريب بلواى بزرگى خواهد شد .

مورخهء روز سه‌شنبه شانزدهم ماه ربيع الثانى سنه 1312 مطابق شانزدهم ماه اكتوبر 1894 .

از 17 ربيع الثانى 1312 مطابق 17 اكتوبر 1894

از 17 ربيع الثانى 1312 مطابق 17 اكتوبر 1894

حاجى سيد على اكبر اطفال مكتبى را با معلمهاى آنها جمع كرده با قرآن پاى منبر خود گريه و زارى زيادى كرده ، خيلى اضطراب در خلق افتاده ، از هر جهت بر اين مخلوق بيچاره سخت شده و فريادرسى هم نيست ، هرچه به حكومت تظلم مىنمايند اعتنايى نمىشود .

ديگر آنكه شخصى تازه ميرغضبى حكومت را اختيار كرده بود ، شب هنگام با شاگرد خود شرب خمر مىكرده ، شاگرد او مست شده سر مير غضب را بريده است .