وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٠
از 10 رمضان 1311 مطابق 18 مارچ 1894
از 10 رمضان 1311 مطابق 18 مارچ 1894
از 10 رمضان 1311 مطابق 18 مارچ 1894
جناب نظام السل
طنه صبح شنبه دوازدهم از شهر به باغ حاجى محمد مهدى كه پانصد قدمى شهر است نقل مكان كردند ، شب همان روز سهام الملك بطور مخفى به طرف طهران از راه بيراهه رفته است .
ديگر آنكه ساعد السلطنه مشغول نايب الحكومه‌گرى است و جناب نظام السلطنه هر روز مشغول رسيدگى به حسابهاى ضباط هستند و مفاصا حساب مىدهند ، قرار است روز بيست و دويم رمضان حركت كنند .
ديگر آنكه عين الملك كه از جانب سركار و الا ركن الدوله نايب الحكومه مىباشد به اصفهان رسيده و از آنجا هم حركت نموده تلگراف به ساعد السلطنه كرده كالسكه خواسته كه تا ده بيد كالسكه بفرستند ، ساعد السلطنه هم كالسكهء خود را با بعضى لوازمات مختصرى به جهت ايشان فرستاد ، از تلگراف خود عين الملك يا روز بيست و دويم يا بيست و پنجم وارد شيراز خواهد شد .
ديگر آنكه اطراف و بيرونها را باز عرب اغتشاش كرده و دزدى زياد مىشود ، كوهى برادر رضا خان هم رفته است در طايفهء خودش .
ديگر آنكه شب هنگام چند نفر دزد در باغ شيخ رفته بودند ، چونكه عيال جناب نظام السلطنه در آنجا نقل مكان كرده‌اند ، كه دستبردى بزنند . قراول و آدمهايى كه كشيك مىكشيدند دزدها را مىبينند تعاقب مىكنند دو نفر از آنها را مىگيرند ، ما بقى فرار مىكنند . از قرار تقرير دزدها چهل نفر هستند و اهل ده بزرگى كه قريب به شهر است مىباشند . تقرير كرده بودند كه ما چهل نفر با سربازهاى ساعد السلطنه در اين مدت در شهر و بيرونها دزدى مىكرديم . بعد از تحقيقات آنها را حبس نموده‌اند كه همدستهاى خودشان را بدست بدهند .
ديگر آنكه از قرار تقرير جناب نظام السلطنه پنجاه هزار تومان زيادى از ماليات داده‌اند و يكصد و ده هزار تومان كه از بابت پيشكش و مساعده تقديم كرده بودند اعليحضرت همايونى هنوز آن پول را پس نداده‌اند ، از اين جهت خيلى اوقات ايشان تلخ است .
ديگر آنكه آنچه باطنا مفهوم مىشود اين تغيير و تبديل به ميل حضرت اشرف صدر اعظم بوده است .
ديگر آنكه دويست هزار تومان علاوه بر ماليات فارس و گمرك و بنادر كرده‌اند ، يكصد و بيست و پنج هزار تومان به ماليات فارس و پنجاه هزار تومان به گمركها و بيست و پنج هزار تومان به بنادر . بيچاره رعيت و مالكين ملك كه بايد اين تحميل و اين بار سنگين را بكشند با اين ملخ‌خوارگى و خرابى ولايت .
ديگر آنكه از قراريكه اخبار رسيده اهل بهبهان بر عبد الله خان حاكم خود شورش كرده‌اند و دور عبد الله خان را گرفته‌اند چند نفرى هم كشته شده است .