وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٨
از 11 ربيع الاول 1309 مطابق 15 اكتوبر 1891
هم منشاء فساد هستند و ملاها را به هيجان مىآورند .
ديگر آنكه تمام وكلاى ادارهء دخانيات كه به هرجا مأمور بودند دو سه روز است كه به محل مأموريت خود رفته‌اند . ديگر آنكه چهار پنج نفر از اهل اروپايى و ارمنى به جهت ادارهء دخانيات از طهران به شيراز آمده‌اند .
ديگر آنكه نواب مستطاب و الا معتمد الدوله روز چهارشنبه دهم ربيع الاول به جهت سركشى بند رامجرد تشريف بردند ، به قدر دو هفته سفرشان طول خواهد كشيد . ديگر آنكه بيرونها به همان قسم اغتشاش است ، ايلات عرب خيلى اغتشاش مينمايند ، قوام الملك هم همان عصر روز چهارشنبه دهم رفتند سر بند امير كه ايلات عرب عبور مينمايند تا نظمى در كار آنها دهد .
ديگر آنكه در بلوك فسا باران و تگرگى آمده بقسمى كه رودخانه جارى شده است ، صيفى خيلى جاها را خراب كرده است از قبيل ذرت و الم .
ديگر آنكه ملاها اين چند روز آرام گرفته‌اند سر و صدايى از ايشان نيست ، اميد است كه ديگر هيچ خبرى نشود .
بتاريخ چهارشنبه دهم شهر ربيع الاول 1309 مطابق چهاردهم اكتوبر 1891 .
از 11 ربيع الاول 1309 مطابق 15 اكتوبر 1891
از 11 ربيع الاول 1309 مطابق 15 اكتوبر 1891
آنكه قوام الملك به جهت نظم ايل عرب به بند امير رفته بود چند نفر از كلانترهاى عرب را چوب زده و زنجير كرده است ، رضا خان عرب را هم خواسته بگيرد ، سر طويلهء معزى اليه بست نشسته است .
ديگر آنكه نواب مستطاب و الا معتمد الدوله از سر بند رامجرد رفته‌اند به بيضا و از آنجا از راه گويم تا روز بيست و پنجم ربيع الاول به شهر خواهند آمد .
ديگر آنكه مأمورى از حكومت رفته بود در طايفهء عرب جاميشى ، مأمور را با قداره زخمى زده بودند ، مرتكبين را فرستاده گرفتند به شهر آوردند چون نواب مستطاب و الا شهر تشريف نداشتند آغا بشارت خان خواجه تنبيه كاملى آنها را نموده و حبس كرده تا نواب مستطاب و الا به شهر بيايد حكمى دربارهء مشار اليه بنمايند .
ديگر آنكه نواب مستطاب و الا معتمد الدوله روز پنجشنبه بيست و پنجم شهر مزبور غروب آفتاب وارد شهر شدند قدرى تكسر مزاج دارند كه از اندرون بيرون نمىآيند ، تمام عرايض فورى مردم در اين بيست روزه مختل مانده بود حال هم قدغن كرده‌اند كسى عريضه و مطلبى عرض نكند تا رفع كسالت ايشان بشود ، كارهاى حكومتى بسيار مختل مانده است ، مردم در تكليف خود حيران هستند .
ديگر آنكه قوام الملك كه به جهت تأديب و تنبيه طايفهء عرب رفته بود يكروز قبل از ورود نواب مستطاب و الا وارد شد . ديگر آنكه ايلخانى قشقايى هم به شهر آمده كه چند روزى بماند بعد برود به قشلاق به جهت وصول ماليات ، تا به حال هم اقساط خود را خوب پرداخته است .
ديگر آنكه ميرزاى فرهنگ پسر مرحوم وصال كه سر سلسلهء عرفا بود روز جمعه بيست و ششم