وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٠
اطفال دبستانى در مهمانى ايالت
ديگر آنكه حضرات لشنى كه از دست حاجى ميرزا محمد حكيم‌باشى به شكايت بست آمده بودند به حكم حكومت آنها را گرفته به دست حكيم‌باشى سپردند .
ديگر آنكه چند شب است كه هوا بشدت سرد كرده ، به اين واسطه زلزلهء مختصرى آمد ، نرخ اجناس از قرار سابق است تفاوتى نكرده است .
ديگر آنكه اعلانى كه در دو ماه قبل فرستاده شد و در مسجد وكيل خوانده و به اطراف فرستادند چيزى و اثرى تا به حال به ظهور نرسيده . اغلب از خلق خيالشان اين است كه اين فقره دام است كه هركس چيزى دارد ظاهر كند و بعد از او بگيرند .
ديگر آنكه ميانهء جناب حاجى نصير الملك و حاجى عز الملك كارگزار شيراز بر سر ملك و آب و زمين گفتگوى بسيار است . حاجى عز الملك به تلگرافخانه بست رفته است كه شكايت به طهران نمايد . رئيس تلگرافخانه عرايض مشار اليه را فهرست كرده به حضور سركار و الا احتشام الدوله برده ، ايشان حكم كرده‌اند كه به عرايض مشار اليه رسيدگى شود اگر تعدى و ظلمى در حق او شده رفع نمايد .
ديگر آنكه بواسطهء گاوميران خرمن‌هاى بلوكات و دور شهر خيلى باقى است ، احتمال كلى دارد به همين واسطه نرخ اجناس ترقى كند چونكه از صد گاو ده گاو باقى نمانده ، ولى هنوز به سمت فسا و داراب و جهرم بروز اين ناخوشى نشده . از قراريكه زارعين تجربه كردند بعضى از گاوها را كه معالجه كرده‌اند از آب غوره به خورد آن دادن و در آب سرد انداختن معالجه شده ولى بندرت پس از بهتر شدن بعضى كور مىشوند . در مرودشت و كربال و خفرك و توابع و بيضا بسيار گاو مرده است ، بقسمى كه خرمن‌ها را با الاغ و اسب و قاطر مىكوبند . بيشتر گاو ماده مىميرد .
ديگر آنكه حضرات لشنى كه سر توپخانه از دست حاجى ميرزا محمد حكيم‌باشى بست بودند سركار و الا احتشام الدوله آنها را مجبورا فرستادند نزد حكيم‌باشى . به عرايض آنها رسيدگى نشد ، تمام رفتند به آبادهء طشك ، ولى احتمال دارد كه فسادى ميانهء حكيم‌باشى و آنها واقع بشود .
ديگر آنكه حاجى عز الملك از تلگرافخانه رفته است در مسجد نو بست نشسته است بواسطهء اينكه در شول كه تيول برادر مشار اليه است دزدى واقع شده سركار و الا احتشام الدوله فرستاده‌اند حكما سارق را خواسته‌اند يا تنخواه را ، به اين واسطه در مسجد نو بست رفته كه حكومت با من بىالتفات است ، هرروز اسباب چينى مىخواهند براى من فراهم بياورند .
ديگر آنكه چندى است يك نفر از ارامنهء روسيه آمده در شيراز ساعت‌سازى مىكند ، خودش مىگويد از اهل ولنديزى هستم ، ولى ارامنهء شيراز مىگويند كه ارمنى است ، مدتى در طهران و اصفهان بوده ، چيزى از او تا به حال معلوم نشده ، در كاروانسراى مشير الملك مشغول ساعت‌سازى است .
ديگر آنكه از سرحد اسپاس و سروستان خبر رسيده كه در آنجا هم ناخوشى گاو ميران پيدا شده كه تمام گاوها را كشته است و به جهت شيار كردن و خرمن كوبيدن معطل هستند ، همين قسم خرمن‌ها در صحرا است .
مورخهء سه‌شنبه يازدهم محرم الحرام 1306 مطابق هيجدهم سپتمبر 1888 .
صاحبديوان
صاحبديوان
چند روز قبل از ورود صاحبديوان نان فراوان و ارزان شده بود بمحض ورود ايشان نان به حالت شش ماه قبل . . . جنس بنجل به طرح داده . . .
ص 264
ناصر الدينشاه
ناصر الدينشاه
ولى به ارواح شاه مغفور و خاقان مبرور و شاه شهيد و به تاج و تخت خودم . . . اگر يك مرتبه ديگر از حالا تا پنجاه سال ديگر از اين مردم اينطور حركات زشت . . .
ص 268
جلال الدوله
جلال الدوله
من حالا بزرگ شده‌ام ، لله و بزرگتر لازم ندارم ، با اين مواجبى كه به من مىدهيد امرم نمىگذرد ، يا آنكه سالى 25 هزار تومان جناب صاحبديوان به من بدهد و اختيار كار هم با خودم باشد يا آنكه صد هزار تومان علاوه از آنچه جناب صاحبديوان مىدهد قبول دارم ، نظم ولايت را هم مىدهم . . اگر اين كار را نكنيد خودم يكسره حضور اعليحضرت عرض خواهم كرد و فارس را از اداره شما موضوع مىكنم .
ص 284
امين السلطان
امين السلطان
. . . به همهء مردم بفهمانيد كه از اين تغييرات براى مردم باب اشاعه و بسط مكرمت و مرحمت همايونى و آسودگى و امنيت و رفاه كليه مفتوح خواهد شد ، وضع حاليه به كلى . . .
ص 307
معتمد الدوله ( سلطان اويس ميرزا )
معتمد الدوله ( سلطان اويس ميرزا )
فحش زياد به قوام الملك مىدهند حتى اينكه مىگويند چه به خيالت مىرسد مىخواهى الان طنابت بيندازم . . .
ص 311
سالار السلطنه
سالار السلطنه
وعدهء حكومت سال نو را به جناب صاحبديوان داده‌اند كه با سالار السلطنه پسر اعليحضرت . . .
ص 330
مؤتمن الملك و بنان السلطنه
مؤتمن الملك و بنان السلطنه
اطفال دبستانى در مهمانى ايالت
اطفال دبستانى در مهمانى ايالت