وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٠

از . . . رجب 1303

آقا خان را نمىخواهيم .

ديگر آنكه از قرار مذكور آدمهاى داراب خان ايل بيگى سابق قشقايى ، رفته‌اند بر سر ايل كرشولى كه تيره‌اى از قشقايى است ، ده دوازده خانوار آنها را چاپيده‌اند . اين خبر به حكومت رسيده خيال دارند شاطر باشى نواب و الا جلال الدوله را با چند نفر سوار روانه كنند نزد دارابخان ، مقصرين و اموال را گرفته ، مراجعت نمايند .

از . . . رجب 1303

از . . . رجب 1303

جناب صاحبديوان و امام جمعه و حاجى نصير الملك بطور چاپارى روز چهارشنبه شانزدهم روانهء اصفهان شدند .

ديگر آنكه يك نفر از صاحبمنصبان روس كه چندى در اصفهان بود با عيال به شيراز آمده به عنوان درس خواندن ولى از قراريكه مىگويند روزنامه‌چى است .

ديگر آنكه در برازجان ميانهء عليخان ضابط آنجا با خوانين دشتستانى نزاع است . از طرف حكومت سرباز روانه كرده‌اند . سربازان شكست خورده‌اند . ملك التجار از قوام الملك خواهش توپ كرده . قوام الملك اذن نداده كه توپ به برازجان بفرستند .

ديگر آنكه ميرزا حسين خان برازجانى در شيراز خلعت ضابطى برازجان را پوشيده معجلا روانهء برازجان شد .

ديگر آنكه قبل از حركت جناب صاحبديوان براى بعضى جاها ضابط و عامل تعيين كردند . از آن قبيل احمد ميرزاى ميراخور نواب جلال الدوله را ضابط اصطهبانات كردند .

ديگر آنكه بعد از رفتن جناب صاحبديوان هر روزه قوام الملك در منزل حكومتى حاضر مىشود كه رسيدگى به امورات نمايد .

ديگر آنكه دو سه روز است جناب صاحبديوان وارد اصفهان شده‌اند .

ديگر آنكه از قراريكه اعليحضرت همايونى تلگراف به جناب صاحبديوان كرده‌اند ، تغير زياد از بابت نزاع برازجان به اين مضمون كه " شخص كرباس فروش را بنا شود حكومت بدهيد به وزارت بشير سياه از اين بهتر نخواهد شد " . حضرت و الا ظل السلطان از اين بابت خيلى پريشان شده‌اند . با وجود آنهمه التفات و مرحمت در حق ملك التجار ، از جناب صاحبديوان پرسيده‌اند كه اين ملك التجار كيست و چه‌كاره است ؟ حال به كلى خودشان تحاشى كرده‌اند .

ديگر آنكه نواب محمد حسين ميرزا كه حاكم بندر عباس و بندر لنگه و مباشر گمركخانه فارس بود از بوشهر وارد شيراز شد و بچاپارى روانهء طهران گرديد .

ديگر آنكه حاجى فضلعليخان همشيره‌زادهء جناب صاحبديوان ، حاكم بندر بوشهر شده ، اين دو روزه روانه خواهد شد .

ديگر آنكه از قرار اخبار تلگرافى حضرت و الا ظل السلطان وارد اصفهان شده‌اند .