وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩١
از 23 شعبان 1300 مطابق 29 جون 1883
طايفهء كشكولى را كه گماشتهء جناب قوام الملك را در دو ماه قبل جواب كرده بودند گرفته مغلولا به شيراز بفرستد .
ديگر آنكه حاجى آقا باباى كلانتر كازرون را كه با ريش‌سفيدان كازرون به شيراز خواسته بودند محض شكايت اهالى كازرون ، مشار اليه را معزول نمودند . حال خيال دارند حاكمى ديگر به جهت كازرون معين نمايند .
ديگر آنكه از قراريكه خبر رسيده شيخ حسن خان پسر شيخ مذكور خان در گله‌دار و آن صفحات خيلى اغتشاش كرده ، هرچه خواسته‌اند مشار اليه را بگيرند ممكن نشده . الحال سرباز و سوار همراه فتحعليخان كراشى مأمور كرده‌اند كه مشار اليه را در هر نقطه از گرمسيرات باشد گرفته مغلولا به شيراز بفرستند .
ديگر آنكه بار قماشى كه از مال عاليجاهان مستر زكرىپال و كمپنى در دو فرسخى شيراز سرقت شده بود ، مال به عين پيدا شد ، تحويل وكيل مشار اليهما گرديد . ديگر آنكه اين اوقات جنس كمال فراوانى را دارد و به هيچ وجه تسعيرى ندارد . ديگر آنكه حكومت خلعتى به دارابخان دادند كه بالاستقلال به ايلات قشقايى برود .
ديگر آنكه حاجى نصر الله خان ايل بيگى سابق قشقايى را حكومت به جهت باقى ماليات ديوانى سنهء ماضيه نگاه داشته‌اند كه باقى را از او وصول نمايند .
مورخهء روز پنجشنبه بيست و دويم ماه شعبان سنهء 1300 مطابق بيست و هشتم جون 1883 .
از 23 شعبان 1300 مطابق 29 جون 1883
از 23 شعبان 1300 مطابق 29 جون 1883
شربت‌دار جناب صاحب ديوان در خانهء خود مجلس عروسى داشته است ، چون خانه‌اش قريب مدرسهء خان بوده شب صداى تار و تنبورى بلند مىشود طلاب مدرسه به صدا درمىآيند ، مهمانها و ميزبان طلاب را فحش ميدهند . طلاب خواسته بودند به خانه درآيند ، اهل آن مجلس مجتمعا ميريزند طلاب را كتك زيادى ميزنند بلكه زخمى هم به آنها زده . طلاب ميروند به علما عارض مىشوند ، آنها هم به جنابان صاحب ديوان و قوام الملك در كمال سختى گفتگو مىنمايند .
جناب صاحب ديوان همان نصف شب ميفرستد تمام اهل آن مجلس را با صاحبخانه گرفته مىآورند حبس ميكنند ، روز بعد به قدر بيست سى نفرى از اهل آن مجلس را با چوب و فلك ميفرستند در مدرسه در حضور طلاب آدمها را چوب زيادى ميزنند ، از بعضيها كه آبرويى داشتند جريمه گرفتند .
ديگر آنكه در منزل توپچيان زنى بوده ، جناب قوام الملك ميفرستد آن زن را گرفته سرش را تراشيدند در كوچه و بازار او را گردانيدند و توپچيان را تنبيه نمودند .
ديگر آنكه پيشخدمتى از جناب صاحب ديوان كه خاطر تعلق دارد با سربازهاى فوج خلج دعوا مىكند ، سربازى را به آدمش ميگويد گرفته مىبرند در خانهء خود ، بسيار آن سرباز را ميزنند باندازه‌اى كه مشرف به مرگ ميرسد . سربازها اجماع كرده آدمها و خود پيشخدمت جناب معظم اليه را ميزنند و به سرهنگ خود اطلاع ميدهند . سرهنگ آن سرباز را در روى تخته بسته با اجماع سرباز