وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٢٩
از 16 محرم تا 19 صفر 1298
سال 1298 وقايع اتفاقيه دار العلم شيراز
سال 1298 وقايع اتفاقيه دار العلم شيراز
از 16 محرم تا 19 صفر 1298
از 16 محرم تا 19 صفر 1298
شب شنبه بيست و دويم ماه محرم در وقتى كه باران بشدت مىآمد هشت نفر از محبس ديوانى با زنجير گريختند رفتند در شاه چراغ بست نشستند . از اين هشت نفر يكى برادر شريف خان ممسنى است و يكى از آنها فرار كرده از شهر رفته ما بقى در شاه چراغ هستند .
زنجيربان هم با اينها در شاه چراغ بست رفته ، صبح كه خبر به حكومت ميرسد قراولهاى محبس را تازيانهء زيادى ميزنند . گريخته‌ها عريضه به حكومت كردند كه ما از دست زنجيربان كه شعبان نام دارد فرار كرده‌ايم چونكه انواع اذيت را به ماها مىكند به جهت اينكه از ماها اخاذى نمايد .
حكومت هم حكم كردند كه شب خواب شعبان را بگيرند ، در همان شاه‌چراغ يك دهه فراش دارند كه مبادا بگريزند .
ديگر آنكه از قرارى كه مذكور شد سه هزار و هفتصد تومان از مال شعبان زنجيربان نزد صرافى بوده ، حكومت آنها را ضبط كرده . از قرارى كه ميگويند مبالغ كلى پول دارد .
ديگر آنكه چهار روز و چهار شب متصلا باران آمد كه نصف خانه‌هاى شيراز خراب شده ، خانه‌اى نيست كه خرابى نرسانيده باشد ، رودخانه بشدت مىآيد كه تردد ممكن نبوده . خيلى از تسعير اجناس كسر كرده .
ديگر آنكه اهالى بلوك فيروزآباد ابوابجمعى مقرب الخاقان ايلخانى از كلانتر و ريش‌سفيدان و رعاياى آنجا به شكايت و دادخواهى معزى اليه آمده در مسجد نو بست نشسته‌اند و عارض به حكومت شده‌اند كه " هذا السنه مبلغ هشت هزار تومان ايلخانى اضافهء از ماليات حسابى بر ماها اجحاف و تعدى كرده ، حكومت هشت هزار تومان را بگيرند ، چهار هزار تومان پيشكش باشد و چهار هزار تومان ديگر را به ماها برسانند " . حكومت هنوز بطور تحقيق به عرض آنها نرسيده‌اند ولى از قرار مذكور رعايا محرك داشته باشند و عرضشان بىپا باشد .
ديگر آنكه شب عيد مولود اعليحضرت همايون در ميدان توپخانه آتش‌بازى و شليك توپ كردند ، جميع صاحبمنصبان نظامى با نواب نايب الاياله و صاحبمنصبان تلگرافخانهء دولت قوى شوكت انگليس كه وعده خواسته بودند در سردر ميدان توپخانه به تماشاى آتش‌بازى حاضر بودند .
ديگر آنكه حكومت پيشكش از مقرب الخاقان ايل خانى گرفت و رعاياى فيروزآباد را با محصلى فرستاد نزد ايلخانى كه خود ايلخانى به حساب آنها رسيدگى نمايد .