نفثة المصدور ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥

حواشى و تعليقات

( 392 ) - ص 89 س 6 و 7 ما لجرح بميّت . . . الخ خستگى و زخم و جراحت را بر مرده دردى نيست . ( : مرده را جراحت و خستگى و زخم درد نرساند ) .

اين مصراع از متنبّى است و تمامت بيت در ديوان وى چنين آمده است :

من يهن يسهل الهوان عليه * ما لجرح بميّت إيلام « 1 »

« شرح التّبيان للعكبرى على ديوان أبى الطّيّب أحمد بن الحسين المتنبّى » ج 2 ص 375 و « شرح ديوان المتنبّى » لعبد الرّحمن البرقوقى ج 4 ص 277 . رك : « الوساطة بين المتنبّى و خصومه » . قس :

ميوهء نوباوه نترسد ز چوب * مرده دل‌آزرده نگردد ز كوب

و نيز ، قس : مرده از نيشتر كجا نالد ؟ ! ، « امثال و حكم » ج 3 ص 1523 .

سعدى در همين مضمون گويد :

از ملامت چه غم خورد سعدى ؟ ! * مرده از نيشتر مترسانش

و نيز سعدى گويد :

وانكه در بحر قلزمست غريق * چه تفاوت كند ز بارانش ؟ !

« غزليّات سعدى » ص 180 س 3 و 9 .

قس : الشّاة المذبوحة لا تتألّم من السّلخ .

نيز ، قس : « . . . گفت ( يعنى عبد اللّه بن زبير ) : اى مادر . . . مىانديشم كه چون كشته شوم مثله كنند ، مادرش گفت : چون گوسپند را بكشند از مثله كردن و پوست بازكردن دردش نيايد » . « تاريخ بيهقى » ص 190 .

( 393 ) - ص 89 س 8 و 9 مواعد للأيّام . . . الخ روزگار را در باب من نويدهايى

( 1 ) - مضمون اين بيت مأخوذ است از قول موسى بن جابر بن الحنفى آنجا كه گويد : اذا ما علا المرء رام العلا * و يقنع بالدون من كان دونا « شرح ديوان المتنبى » العبد الرحمن البرقوقى ، ج 4 ، ص 277 ، در « شرح التبيان للعكبرى » ج 2 ، ص 375 ، نام گويندهء اين بيت جابر بن موسى الحنفى آمده است .