منم تيمور جهانگشا ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٤
فصل بيست‌وچهارم سرزمين عجائب يا هندوستان
گفتم نظريه تو مفيد است مشروط بر اينكه راه جانوران وحشى در جنگل كشف شود ولى بدان كه ما در هر حال بايد دو قلعه ( لونى ) و ( جومنه ) را بگشائيم و تصرف كنيم . چون نمىتوانيم اين دو قلعه محكم را كه هر دو داراى پادگان مىباشد در عقب بگذاريم و عبور كنيم زيرا هنگام مراجعت اين دو قلعه جلوى ما را خواهند گرفت و مانع از بازگشت ما خواهند گرديد ( قره خان ) گفت اگر ما بتوانيم بفهميم كه فيل‌ها از كدام راه ميروند كه گرفتار باطلاق نمىشوند مىتوانيم از همان راه به ( دهلى ) برويم و نيز از همان راه مراجعت نمائيم بدون اينكه مجبور باشيم از كنار قلاع ( لونى ) و ( جومنه ) عبور نمائيم .
گفته ( قره خان ) عقلائى بود و اگر ما در طرف شمال ، يا جنوب ، راهى مىيافتيم كه مىتوانستيم از جنگل عبور كنيم احتياج نداشتيم هنگام رفتن و مراجعت از كنار قلاع ( لونى ) و ( جومنه ) بگذريم . به ( قره خان ) گفتم از سكنه محلى هم استفاده كند و براهنمايان محلى بگويد كه اگر همت و دقت كنند پاداش خوب دريافت خواهند كرد . من مقدارى پول به قره خان دادم كه به مصرف دادن انعام و پاداش براهنمايان محلى برساند و قشون ما به راه افتاد .
آن روز از چند قريه آباد گذشتيم و سكنه قراى مزبور از ما بيم نداشتند چون من بطلايه‌ها سپرده بودم بمردم بفهمانند كه ما با آنها كارى نداريم و فقط رهگذر هستيم و آنها نبايد از بيم جان قراى خود را ترك كنند و بروند و ما در بهاى هرچه خريدارى كنيم وجه مىپردازيم . آن روز من در هر آبادى از سكنه محل ، بوسيله ديلماج راجع به فيل‌ها پرسش كردم كه بدانم براى چه فيل كه جانورانى سنگين جثه هستند در باطلاق فرو نمىروند . جوابى كه من از سكنه محلى شنيدم اين بود كه فيل خداى ( ويشنو ) مىباشد و بهمين‌جهت در باطلاق فرو نميرود .
هندوها داراى سه خدا هستند و خداى دوم ( ويشنو ) نام دارد و بعقيده آنان ( ويشنو ) بهر شكل درمىآيد و از جمله خود را به شكل فيل درمىآورد و چون خدا مىباشد در باطلاق فرو نمىرود .
ولى انسان در باطلاق فرو ميرود ولى معلوم است كه من قبول نميكردم كه فيل به مناسب اينكه مظهر خداى ( ويشنو ) مىباشد در باطلاق فرو نميرود .
من از وضع دهلى اطلاع نداشتم ولى با اينكه بسرعت ميرفتيم كه زودتر خود را بدهلى برسانم ميدانستم كه در آنجا از نزديك شدن من اطلاع دارند . آنچه بر من مجهول بود اينكه ( ملو اقبال ) پادشاه دهلى وقتى شنيد كه من نزديك ميشوم ( سلطان محمود خلج ) موسوم به ( سلطان محمود دوم ) را كه در حبس او بود آزاد كرد و از وى خواست كه عليه من با او متحد شود .
سلطان محمود دوم خلج هم پيشنهاد ملو اقبال را پذيرفت و آن دو براى جلوگيرى از من با يكديگر متحد گرديدند .
ميگويند كه من چون مردى صحرانشين هستم و عمر خود را در صحرا بسر برده‌ام مانند قبايل صحرانشين كه ييلاق و قشلاق ميكنند با آبادى مغاير و مخالف مىباشم و به همين جهت وقتى بيك شهر ميرسم آن را ويران مىنمايم زيرا نميتوانم آبادى را ببينم . كسانى كه اين حرف را ميزنند اگر شهر ( كش ) را كه من ساخته‌ام و آماده كرده‌ام ميديدند نظريه‌شان نسبت به من تغيير مىكرد و مىفهميدند مردى نيستم كه شهرها را بىجهت فقط براى اينكه مغاير و مخالف با آبادى هستم ويران نمايم . من شهرهائى را ويران مينمايم كه مقابل من مقاومت كنند و مرا وادارند كه براى گشودن آن بلاد متحمل هزينه شوم و عده‌اى از سربازان خود را بكشتن بدهم . آن‌گونه