منم تيمور جهانگشا ( فارسى ) — الصفحة ١١٠
فصل دوازدهم جنك با سردار مغول
فصل دوازدهم جنك با سردار مغول
فصل دوازدهم جنك با سردار مغول
بطورىكه گفتم قصد داشتم بعد از خاتمه جنك اصفهان به فارس بروم و دماغ سلطان فارس را كه به من ناسزا گفته بود بر خاك بمالم ولى از سمرقند بوسيله پيك ، به من اطلاع دادند كه مرتبهاى ديگر ( توك تاميش ) ماوراء النهر را مورد حمله قرار داده است .
( توك تاميش ) باز از غيبت من استفاده كرد و به ماوراء النهر حمله نمود و عدهاى را كشت و مقدارى از احشام ما را برد . وقتى خبر حمله ( توك تاميش ) به من رسيد بفكر افتادم كه از اصفهان كوچ كنم و بآذربايجان بروم و از آنجا ، راه سرزمين ( توك تاميش ) را پيش بگيرم . من مىدانستم كه ( توك تاميش ) سلطان سرزمين ( قبچاق ) است كه آن طرف كوه قاف قرار گرفته و من براى اينكه از راه آذربايجان بكشور او برسم بايد از كوه قاف عبور كنم . ( توضيح لازم - پدران ما كوههاى قفقاز را كوه قاف ميخواندند و كلمه قفقاز هم به معناى كوه قاف مىباشد و بطورىكه مىدانيم كوههاى قفقاز ، آن ناحيه را دو قسمت كرده يكى اراضى و دشتهاى جنوب كوههاى قفقاز كه تا زمان فتحعليشاه جزو خاك ايران بود و ديگرى اراضى واقع در شمال كوههاى مزبور كه قدماء باسم دشت قبچاق يا سرزمين قبچاق ميخواندند و ( توقتيمش ) سلطان سرزمين ( قبچاق ) بود و تا شبه جزيره كريمه واقع در جنوب روسيه را تحت تسلط داشت - مترجم )
تا وقتى كه در ولايات مركزى ايران حركت مىكردم سربازان من از سرما معذب نميشدند .
ولى بعد از اينكه از ( رى ) مىگذشتم و وارد دامنههاى كوه البرز مىشدم سرما شدت مىكرد و من مىبايد در سرماى زمستان از آذربايجان و آنگاه از كوه قاف بگذرم تا بتوانم خود را بكشور قبچاق برسانم . عبور يك قشون سوار در فصل زمستان از آذربايجان و كوه قاف كارى است پرزحمت و خطرناك و من بهتر آن دانستم كه از آن كار منصرف شوم و بجاى آنكه از راه آذربايجان و كوه قاف خود را بكشور ( توك تاميش ) برسانم از راه تركستان و شمال درياى آبسگون ( يعنى درياى خزر - مترجم ) به طرف ( توك تاميش ) بروم . آن كار را هم ميبايد موكول به بهار سال ديگر كنم و در آن موقع كار ضرورى اين بود كه از اصفهان بماوراء النهر بروم . موقعى كه مىخواستم از اصفهان به ماوراء النهر مراجعت كنم ، متوجه شدم كه روش قشونكشى من صحيح نيست من عادت كرده بودم كه فصل گرما از ماوراء النهر حركت ميكردم و راه كشورهاى ايران را پيش مىگرفتم و فصل پائيز مراجعت مىنمودم . بين بهار و پائيز بيش از چند ماه فاصله وجود ندارد و من نميتوانستم