المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ٤١٤

" ذكر پادشاهى اسكندر بن فيلقوس كه او را ذو القرنين گويند "

رفته ( و بيدار مىشويد ) . آيه 23 سوره 30 ( الروم ) .

( * 15 ) - فانّ الكرى عند الصّباح تطيب : همانا خوابيدن در صبحگاهان شيرين و گوارا است .

( * 16 ) - المباكرة هى المباركة : ديدار در وقت بامدادان ، مبارك است . اين عبارت نزديك به " صباح الخير " است .

( * 17 ) - بكّرا صاحبى قبل الهجير . . . : اى دوست پيش از گرماى سخت نيمروز از خواب برخيز كه رستگارى در سحرخيزى است .

( * 18 ) - صدقت و بالحقّ نطقت : راست گفتى و به حق سخن گفتى .

( * 19 ) - ارى سهامك فى الاعداء نافذة . . . : تيرهاى تو را مىبينم كه در تن دشمنان فرو رفته است ، پايه و اساس گمراهى بوسيله اين تيرها مادام كه زنده باشى نابود شونده است .

از دو كف دست تو بخشش و هلاكت فرومىريزد پس هيچ عصيانگر تو موفق نمىشود و هيچ اميدوار به تو محروم نمىگردد .

( * 20 ) - لانّ والدىّ سبب حياتى الفانية . . . : زيرا كه پدر و مادرم سبب زندگى فانى ( دنيوى ) من هستند و تربيت كننده من ( استادم ) سبب زندگى جاودانى من است .

( * 21 ) - وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما . . . : و بگو پروردگارا چنان كه پدر و مارد ، مرا از كودكى به مهربانى بپروردند ، تو در حق آنها رحمت و مهربانى فرما . آيه 24 سوره 17 ( الاسراء ) .

( * 22 ) - كلّ ما نزل من السّماء . . . : تمام آنچه از آسمان نازل شود يا از زمين بجوشد ، به هر صورتى كه باشد از اصل فطرت است .

( * 23 ) - يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ : از ميان استخوانهاى پشت و پهلوها خارج مىشود . ترائب : جمع تريبه ، سينه‌ها ، برها ، استخوانهاى سينه .

( * 24 ) - على اىّ صفة كان : بر هرگونه‌اى كه باشد .

( * 25 ) - تعلّم يافتى و العود رطب . . . : اى جوانمرد ! مادامى كه چوب تر و تازه ( قابل انعطاف و شكل‌پذيرى ) و گل تو نرم و طبعت‌پذير است ( از علم آنچه مىتوانى ) بياموز .

تو را از شرافت و بزرگى در ميان مردم همين بسنده است كه ديگران ساكتند در حالى كه