المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٣

ذكر پادشاهى كيومرث

عبرت به تو پاسخ مىدهد كه بدانى هرچيزى جز ذات پاك الهى هالك و نابود است ، فرمان و سلطنت عالم با او ، و رجوع همه خلايق به سوى اوست . كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ . آيه 88 سوره 28 ( القصص ) .

( * 74 ) - قماط : پارچه‌اى كه بدان دست و پاى كودك را بندند ، پارچه عريضى كه كودك را بدان پيچند .

( * 75 ) - باهر : روشن ، درخشان ، آشكار .

( * 76 ) - كتايب : جمع كتيبه ، لشكرها .

( * 77 ) - جنود عظيم البأس . . . : لشكريانى با صلابت كه اگر شدت خشم آنان به كوه ثبير اصابت كند ، كناره و گوشه‌اى براى آن باقى نمىماند . ( كوه ثبير را پست مىكنند ) .

( * 78 ) - كتائبه يلوح النّصر . . . : لشكرهاى او كه فتح و پيروزى در ميان آنها مىدرخشد با پرچمهايى كه با موفقيت آراسته شده است ( موفقيت طراز پرچمهاى آنهاست ) ، نزديك است ؛ مردمان سرزمينهاى دوردست از هرناحيه‌اى به سوى او روانه شوند .

( * 79 ) - اذا قعد الرّجال . . . : هرگاه مردان از تلاش بازايستند ، پس مردان را بر زنان آواز خوان برترى نيست .

( * 80 ) - لا تَرى فِيها عِوَجاً . . . : در آن ديگر هيچ بلندى و پستى نخواهى ديد . آيه 107 سورهء 20 ( طه ) .

( * 81 ) - إِنَّها لَظى ، نَزَّاعَةً لِلشَّوى : همانند آتش دوزخ كه شعله‌ور است تا سر و صورت و اندامش پاك بسوزد . آيه 15 سورهء 70 ( المعارج ) . آيه در اصل اين گونه است : كَلَّا إِنَّها لَظى . . . نويسنده براى بيان مقصود خود از آيه كمك گرفته ، حرف " ك " را به اول آيه افزوده و " كلّا " را حذف كرده است .

( * 82 ) - انّا حللنا بواد . . . : ما در سرزمين خشك فرود آمديم ( ساكن شديم ) .

( * 83 ) - عشب و كلا : عشب به ضم اول ، گياه ، گياه‌تر ، يونجه وحشى ، جمع اعشاب .

- كلا : الكلاء : علف ، خشك يا تر . ج الكلاء . ( الرائد )

( * 84 ) - مربع انسان : جاى باش بهارى انسان ، مربع : به فتح اول و سكون دوم به معنى