المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٢

ذكر پادشاهى كيومرث

( * 64 ) - اضغاث احلام : خوابهاى شوريده ، خوابهاى آشفته و پريشان . اضغاث جمع ضغث .

( * 65 ) - رزيّت : مصيبت عظيم ، پيش‌آمد ناگوار . جمع رزايا .

( * 66 ) - تَوارَتْ بِالْحِجابِ : ماخوذ از آيه 32 سورهء ص ( 38 ) . فَقالَ إِنِّي أَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّي حَتَّى تَوارَتْ بِالْحِجابِ . در آن حال گفت ( افسوس ) كه من از علاقه حب ( اسبهاى نيكو ) از ذكر و نماز خدا غافل شدم تا آنكه آفتاب در حجاب شب رخ بنهفت .

( * 67 ) - حليله : زن شرعى مرد ، همسر ، زوجه ، جمع : حلايل .

( * 68 ) - لقد جاوز الحزام . . . : هو كناية عن المبالغة فى تجاوز حدّ الشّرّ و الأذى لأنّ الحزام اذا انتهى الى الطبيين فقد انتهى الى أبعد غاياته فكيف اذا جاوزه . الطّبى : حلمة الضّرع .

( المنجد )

( * 69 ) - كلّ ذى غيبة يؤب و . . . : هر غايبى برمىگردد [ امّا ] غايب مرگ ( مرده ) است كه بازگشت نمىكند .

( * 70 ) - لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً . . . : به راستى ناتوان بودند ( فقير يا عاجز يا مريض يا غيره بودند ) كه گريز و چاره‌اى برايشان ميسر نبود و راهى به نجات خود نمىيافتند . آيه 98 سورهء 4 ( النساء ) .

( * 71 ) - و اذا المنيّة . . . : هرگاه مرگ چنگالهايش را فروبرد ، درخواهى يافت كه هيچ تعويذى سود نمىرساند .

( * 72 ) - انظر الى القصور العالية . . . : به كاخهاى برافراشته بنگر و پادشاهان فناشده ، ( كه ) چگونه روزگار آنان را فراموش كرد و مرگها آنان را دريافت و در خاك استخوانهاى پوسيده‌اى شدند و خانه‌هايشان خراب شده و راههايشان بىرهرو مانده است ( كسى در آنها رفت‌وآمد نمىكند ) .

( * 73 ) - سل الارض من غرس . . . : از زمين بپرس كه چه كسى درختانت را كاشت و ميوه‌هايت را چيد و جويهايت را جارى كرد ؛ اگر ( هيچ ) جوابى به تو نداد ؛ به‌عنوان يك