المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ٠.٣٣
برخى صنايع ادبى قابل توجه در تاريخ المعجم
كيست جز دستور ملك پادشاه شرق و غرب * عالم تمكين جهان جاه شمس دين حسين
« 1 » رضا قلى خان هدايت در مجمع الفصحا از او چنين ياد كرده است :
شرف قزوينى : اسمش شرف الدين فضل الله ، و فاضلى است آگاه از استادان طرز سخن و فضلاى صاحب فطن در بدايع و صنايع صاحب وقوف . و از اوست اين ابيات محذوف : از قصيده محذوف النقط اوست :
امام و سرور و صدر ممالك اسلام * صلاح ملك و ملل ، مالك ملوك كرام
مَلَك محامد و آدم دم و محمد اسم * على مراسم و كرار علم و سعد سهام
سماء سادس صدر سماك رامح رمح * هلال مهر طلوع و سوار سام حسام
مَلِك محل و مُلك مَطمَح و مَلَك ادراك * مَلِك علو و مُلك طارم و مَلَك الهام
دم معطر او دردِ ملك را مرهم * دل مطهّر او كوه حلم را آرام
عطاى كامل او ، مصدر علوم همم * هواى درگه او مورد حصول مرام
ملوك عامل املاك و او محصل علم * صدور طامع اموال و او عدو حطام
رسوم كامل او در مصالح اعمال * دهاء سالك او در مسالك اسلام
مدرس حكما در حصول درس حكم * معلم علما در اصول علم كلام
حسوده كرماد كلامه كلآل * عدوه كحمام حمائه كحمام
حسود او را ماواسرا محل دَرَك * ودود او را آرامگاه دار سلام
ممد او را هر دم مراد ، حاصل كار * عدو او را هر دم هلاك هادم هام
هواى طالع او مطلع طلوع سعود * كلام طاهر او مالك ملوك كرام
« 2 »
برخى صنايع ادبى قابل توجه در تاريخ المعجم
برخى صنايع ادبى قابل توجه در تاريخ المعجم
همانطور كه گفته شد در نثر اين دوره ، هنر نويسنده بيشتر معطوف به جانب لفظ است و نويسندگان اين دوره ، برخى براى اظهار فضل و بعضى هم براى تأثير بيشتر سخن خود ،
( 1 ) - مونس الاحرار فى دقايق الاشعار ، تأليف محمد بن بدر الجاجرمى ، ج 1 ، باب يازدهم از صفحهء ض تا لط . ( 2 ) - مجمع الفصحا ، رضا قلى خان هدايت ، ص 807 - 808 .