المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ١٩٨

ذكر پادشاهى « 1 » كيقباد كه اول ملوك كيان بود

ذكر پادشاهى « 1 » كيقباد كه اول ملوك كيان بود

ذكر پادشاهى « 1 » كيقباد كه اول ملوك كيان بود

جهاندار والاگهر كيقباد * شهى بود بافر و آيين و داد

قضا قدرتى بود گردون توان * فلك صولتى بود فرمان روان

به گنج و سپاه و به ساز و به رخت * ز باران فزون بود و برگ درخت

از آنجا كه سر برزدى جرم خور * به فرمان او بود تا باختر

كيقباد ، اول ملوك كيان است و نخستين كسى از كيانيان كه بر تخت نشست ؛ او بود . اهل تاريخ گويند از اسباط نوذر بن منوچهر است و چون عنان ممالك شرق و غرب در قبضه اقتدار آورد ؛ در افاضت عدل و اشاعت احسان ، اقتدا به آباء كرام و اجداد عظام كرد و در طلب آنچه به ترفيه خاطر زيردستان متعلق است اقبال نمود ، ابواب جور و حيف به مسمار انصاف و انتصاف بربست و مسالك و ممالك را از خوف و خطر مفسد و شرير خالى داشت « 2 » .

نه قطره ماند به دريا ، نه ذره ماند به دشت * كه از فوايد احسانش بهره‌مند نگشت

و هم از مبدا جلوس ، دواعى مناقشت و مكاوحت با افراسياب در استخلاص ممالك توران زمين ، باعث درون و مهيج وجود او بود ، تا عاقبت الامر لشكرى كه عدد نجوم افلاك در اعداد سپاه او ناچيز نمود .

سپاهى بحر موج و سيل رفتار * سپاهى ابر سير و كوه ديدار

سپاهى از شمار اختر افزون * سپاهى از حساب عقد بيرون

( 1 ) - ج : سلطنت . ( 2 ) - ب و ج : مىداشت .