المعجم في آثار ملوك العجم ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

ذكر جلوس هوشنگ بن سيامك بن كيومرث و پادشاهى او « 1 »

يكى نكث عهد است كاندر وجود * از و خصلتى نيست مذموم‌تر

دوم مكر كردن ، سيم چيست ؟ بغى * كز آن دين و دانش بود در خطر

گرت هست مردى و هوش و خرد * ازين هرسه خصلت حذر كن حذر

وصيّت ديگر آن‌كه سخن « 1 » ساعى و نمّام را به حد استماع و محلّ اصغا نرساند و از امتثال امر خداوندان نهى « 2 » كه گفته‌اند : اطرد عنك اهل النّميمة فانّهم يبغضون النّاس اليك و يبغضونك الى النّاس * 41 تجاوز ننمايد و معنى : سبّك من بلّغك * 42 نصب العين خاطر و سمير * 43 ضمير دارد . لمصنفه « 3 » :

فان كنت قد بلّغت منّى خيانة * فمبلغك الواشى اغشّ و اكذب * 44

[ در اين « 4 » باب حديثى مبيّن و كلامى مبرهن شناسد ]

نگفتم بگردان « 5 » از بدگوى روى * كزو خود سخن تا توانى مگوى

بران از در اين هرسه بدنام را * سخن‌چين و ساعى و نمّام را

وصيت ديگر آن است « 6 » كه به اندك گمانى كه افتد بىگناهى را در مضيق ضرر و معرض خطر نيندازد و بر مضمون : إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ، * 45 خود را در محلّ مقت * 46 و مظهر غضب آفريدگار تعالى « 7 » نگرداند . لمصنفه « 8 » :

مكن كس را به اندك ظنّ باطل * عقوبت تا پشيمانى نيارد

كه چون شك از يقين گردد هويدا * پشيمان گردى و سودى ندارد

وصيّت ديگر آنكه « 9 » در تمشيت امور سياست بر مقتضاى : ليس من العدل سرعة العدل ، * 47 شتاب‌زدگى ننمايد و هنگام سورت خشم و حدّت غضب به حكم : بئس الاستعداد الاستبداد * 48 زمام اختيار به دست اضطرار و استبداد ندهد و مانند اهل حزم


( 1 ) - ج : - سخن ( 2 ) - ب و ج : + ارباب حجى . ( 3 ) - ب و ج : + اين بيت را . ( 4 ) - اساس : ندارد . ( 5 ) - ب : مگردان ( 6 ) - ب و ج : آنكه ( 7 ) - ب و ج : - تعالى ( 8 ) - ب و ج : - لمصنفه . ( 9 ) - ب و ج : آن است كه