نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٢
مقدمه فيروز ميرزا فرمانفرما
نفرى به ده گردان . . . تقسيم شده است . » « 1 »
اسناد شماره 9 ، 12 ، 28 تا 30 ، 33 ، 37 ، 39 ، 41 ، 42 ، 46 ، 47 و 51 شامل نامه‌هايى است كه فيروز ميرزا درباره احضار افواج از نقاط مختلف و مهيا نمودن آنها جهت اعزام به خراسان ، به ناصر الدين شاه نوشته است .
طى اين سالها مرزهاى خراسان شاهد تاخت‌وتاز مكرر تركمانان خيوه به خاك كشور بود .
اعتماد السلطنه ذيل وقايع 1288 ق در اين‌باره مىنويسد :
« هفتصد سوار از تركمانان خيوه به سردارى « ايشان » كه از سردارهاى معروف تركمانان است در حوالى جاجرم قصد تاخت‌وتاز داشتند . حيدر قليخان سهام الدوله ايلخانى و سردار كل خراسان خبر شده با سواران شادلو بر سر ايشان تاخته جنگ درگرفت ، « ايشان » سردار و بسيارى از سواران تراكمه را به ديار عدم فرستادند . » « 2 »
در همين سال از كلات خبر رسيد كه دوهزار سوار و پياده از حوالى چهچهه عبور كرده و قلعه قراتيكان را محاصره كرده‌اند . « 3 » اما سربازان رشيد ترشيزى و اهالى قلعه شكست سختى به مهاجمين داده و پس از كشته شدن سيصد نفر از آنها بقيه فرار كردند .
مورد ديگرى از تهاجم تركمانان در حوالى سرخس روى داد . بدين ترتيب كه حدود هزار و هشتصد نفر « 4 » تركمن سواره و پياده عازم تاخت‌وتاز آن حدود بودند كه سپاهى به سردارى سهام الدوله ايلخانى و به حكم حسام السلطنه آنان را شكست داده و مجبور به فرار گرديدند .
على القاعده سياستگزاريهاى كلى در مورد امور سرحدات در دار الخلافه صورت مىگرفت .
اسماعيل نواب صفا در خصوص تشكيل شوراى دولتى جهت بررسى وضعيت ناآرام خراسان چنين مىنويسد :
« جهت رسيدگى به عمل سرحد خراسان و مسئله تطاول روس . . . مقرر شد كه وزراء ( دار الشوراى دولتى ) در اطاق شمس العماره جلوس كنند و زياده از هشت نفر نباشند :
( 1 ) . آنجلوميكله پى يه مونتسه ، همان ، ص 17 . ( 2 ) . اعتماد السلطنه ، مراة البلدان ، ج 2 و 3 ، ص 1655 ، نيز ر . ك . اعتماد السلطنه ، تاريخ منتظم ناصرى ، به تصحيح دكتر محمد اسماعيل رضوانى ( تهران ، دنياى كتاب ، جلد سوم ، چ اول ، 1367 ) ص 1926 . ( 3 ) . محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، الماثر و الاثار ، انتشارات كتابخانه سنايى ، باب ششم ، ص 49 . ( 4 ) . اعتماد السلطنه ، الماثر و الاثار ، ص 49 .