شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٢

نامهء شاه عباس به جلال الدين محمد اكبر

در عالم و آدم آفريدن « 1 » * زين به نتوان رقم كشيدن

سبحان مالك الملك كه خلعت سلطنت و جهانبانى سلاطين كشور گير و خواقين گردون سرير را به طراز اعزاز هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ « 2 » مطرز و معزّز ساخته به شهادت خطاب مستطاب إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها « 3 » من يشاء زمام حل و عقد معظمات امور و سررشتهء قبض و بسط مهمات نزديك و دور به كف تمكين اقتدار و قبضهء اعتنا و اعتبار خسروان عالى مقدار و پادشاهان بزرگوار كه مظاهر عظايم مواهب پروردگار و مخازن نقود مراحم آفريدگارند منوط فرموده سابقهء سالارى كه در مضمار كون بر جملهء آيندگان پيشى گرفته و آفريدگارى كه در كارخانهء بقا بر همهء ما بندگان بيشى نمود .

شعر

اى ز ازل بوده و نابوده ما * وى به ابد زنده و فرسوده ما

آن كه تغيّر نپذيرد توئى * و آن كه نمرده است و نميرد تويى

ما همه فانى و بقا بس تر است * ملك تعالى و تقدس‌تر است « 4 »

نه ديدهء ادراك عقول به مشاهدهء جمال او راه يافته و نه پاى يافت و اوهام و مشاعر به معارج صفات كمالش پى برده . لا يدركه الابصار و هو يدرك الابصار .

شعر

پاى سخن را كه دراز است دست * سنگ سراپردهء او سر شكست

( 1 ) - اين اشعار از مقدمهء ليلى و مجنون نظامى است . در آن‌جا ، اين مصراع چنين آمده : در عالم عالم آفريدن . ( 2 ) - سورة فاطر 39 . ( 3 ) - سورة الاعراف 128 . ( 4 ) - ظاهرا تركيب مأخوذ است از مقدمهء مخزن الاسرار نظامى . آن جا كه مىفرمايد : سابقه سالار جهان قدم * مرسله پيوند گلوى قلم