مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢٤
جلد ششم از كتاب حوادث ايام سلطنت مظفر الدين شاه قاجار اودئيل مطابق رمضان المبارك 1319 مطابق دسامبر 1901 ميلادى
مادرش نيابت سلطنت داشت . ولادت اين پادشاه در بيست و پنجم رجب سنهء 1302 هجرى مىباشد . مملكت اسپانيا داراى نه هزار و نود و يك ميل مربع زمين است .
جمعيت آن شانزده ميليون و چهارصد و بيست و نه هزار و چهارصد و سيزده نفر است .
در ربيع الاولى ، در مملكت جمهورى كوچك گواتمالا ، در امريكاى مركزى زلزله شده است . يك شهرى كه داراى بيست و پنج هزار نفر سكنه است خراب گرديد . در آن اوان ، در اتازونى شمالى به واسطهء طوفان و باد يك شهر كوچك خراب مىشود و سيصد نفر به هلاكت مىرسند .
چهار سال قبل ، آمريكاى شمالى با دولت اسپانيا در سر آزادى جزيرهء كوبا نزاع نمود و دولت اسپانيا شكست خورد و قرار شد كه كوبا در تحت حمايت و حفاظت امريكا باشد تا آن‌كه بتواند خود را اداره بنمايد . امسال رئيس‌جمهورى و وزراء براى خود ترتيب داده‌اند . مىتوان گفت كه جزيرهء كوبا حال خود يك دولتى است آزاد .
اين اوقات از باسمنج به تبريز تلفون كشيده‌اند . در عشر دوم جمادى الاولى سيل شديدى به تبريز آمده است . در 19 جمادى الاولى نيز در مرند سيل آمده خسارت رسانيده . در ذى قعده ميرزا على اكبر خان سرتيپ ناظم ديوانخانهء عدليهء گيلان ملقّب به زعيم الممالك شد . در ذى قعده ميرزا عباس خان منتظم ديوان وزير ماليهء گيلان ملقّب به منتظم الملك شد . در ذى قعده على خان امير آخور و شاطرباشى نصر السلطنه امير اكرم ملقّب به ناصر نظام مىشود . تقى خان منتصر ديوان ، صندوقدار امير اكرم ، شعاع نظام مىشود . در ذى قعده ، در گيلان ، على اكبر خان ، پسر مدير الملك ملقّب به محترم الملك مىشود . ميرزا نظام خان رئيس مدرسهء شرافت رشت ، در ذى قعده ، نظام الممالك مىشود .
در شوال المكرم هزار و سيصد و نوزده در كرمانشاهان ، سه باب مدرسهء ملى به‌طرز جديد ايجاد مىشود .
در ربيع الاول ، نيّر الدوله حاكم خراسان ، امر كرد از شريف‌آباد تا ارض اقدس كه شش فرسخ است شوسه ساختند .
در عشر دوم رجب ، حاجى ميرزا حسين مجتهد نورى كه از محدثين علما و صاحب