مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦١٦
جلد ششم از كتاب حوادث ايام سلطنت مظفر الدين شاه قاجار اودئيل مطابق رمضان المبارك 1319 مطابق دسامبر 1901 ميلادى
حضرت عبد العظيم عليه السّلام مشرف شدند ، ما بين يك نفر فراش شاهى و يك سرباز جنگ شد . آن‌وقت جمعى از الواط و ساريان به حمايت فراش بلند شدند و جمعى از سربازها به حمايت ان سرباز ، زدوخورد كاملى كردند . تمام آنها درهم ريختند . سر و دست خيلى شكست . جليل الدوله حاكم آن‌جا به سپهسالار و عين الدوله تلفون كرد . سپهسالار و عين الدوله فورا از طهران به آن‌جا آمدند . آن‌وقت دست از جنگ برداشتند . سپهسالار از درشكه پياده شد و سر يك سرباز را كه زخمى شده بود به دامن گرفت و نوازش كرد .
در بين اين جنگ يك نفر درويش كه يك مار سياه قوى هيكلى تحصيل كرده كه مبالغى به واسطهء اين مار فايده برد يعنى او را حاضر ساخته نقالى كند و به اسم او دم بدهد ، از قضا آن روز براى اين كار به حضرت عبد العظيم آمد و مار را با خود داشت و جمعى دور او را داشتند و او نقالى مىنمود . در بين آشوب و جنگ ، آن مار بدبخت لگدكوب و به درجهء هلاكت رسيد و درويش مايهء تجارتش نابود شد .
در هشتم ماه مى ، شهر سن‌پير « 1 » كه در جزيرهء مارتينيك « 2 » است زلزله شده و بعد كوه آتش‌فشان عمده روى داده قريب چهل پنجاه هزار نفر به هلاكت رسيده‌اند .
در بيست و هشتم ربيع الثانى ، قبل از ظهر در طهران ، مختصر زلزله شد لكن خرابى نرسانيد . در غياب شاه طهران خيلى منظم است . عين الدوله حاكم كمال عدالت و رعب را دارد و الواط از او زياد خائف‌اند . مىتوان گفت كه بيش از چهل سال است طهران به اين نظم نبوده . در ماه ربيع الثانى ، در طهران ، نزديك دروازهء دولاب « 3 » ، دو نفر متحد شدند و دخترى به سن ده دوازده ساله را شب به خانهء خود بردند و بكارتش را بردند . دختر از درد مرد . سرش را جدا كردند و پوست صورتش را كندند و او را در جوالى كرده شب در كوچه نهادند . عين الدوله خيلى سخت گرفت تا هر دو را پيدا كرده با آن‌كه يكى از آنها سابق درشكه‌چى عضد السلطان پسر شاه بود و فرارا به‌طرف عراق رفت و عضد السلطان از براى او به حاكم عراق سفارش نوشت كه از او نگاهدارى نمايد و او را
( 1 ) . Saint Pierre . ( 2 ) . Martinique ( 3 ) . دولاب دهى بود در شرق تهران كه خيار آن به طراوت و تردى معروف بود . اين ده نيز در توسعهء تهران جزو شهر شد . محل آن بعد از سليمانيه ( تهران نو ) بود .