مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٠٥

جلد ششم از كتاب حوادث ايام سلطنت مظفر الدين شاه قاجار اودئيل مطابق رمضان المبارك 1319 مطابق دسامبر 1901 ميلادى

امير المؤمنين عليه السّلام براى تو داده كه بعد از اين از خارجه قرض نكن . در بين صحبت ماهى از مشرق هويدا مىشود . شاه از سيد مىپرسد اين چيست ؟ جواب مىدهد حضرت براى كمك تو فرستاده است .

در عشر اول ذى قعده ، شاه ده شب به دوشان‌تپه رفت و يك شبش را در منزل مخصوص اتابيك رفت . تا حال اين شاه شب منزل كسى نرفته بود . در روز پانزدهم ذى قعده ، شاه از صبح به منزل عين الدوله حاكم طهران رفت . چون شاه جز منزل اتابيك نمىرود ، براى عين الدوله افتخار بزرگى است . در 28 ماه ذىقعده ، حاجى ميرزا زمان خان غفارى كاشانى در سن هشتاد و شش در طهران وفات كرد و از او سه پسر به جاى مانده .

در عشر آخر ذى قعده ، قوام الملك شيرازى كه پشت‌درپشت از رؤساى شيراز بود و مال زياد دارد و حكمش در فارس جارى است و با شعاع السلطنه حكمران فارس كه پسر دوم مظفر الدين شاه است منازعه دارد ، مردم شيراز را تحريك كرد تا بلوا نمودند كه ما شعاع السلطنه را نمىخواهيم و به ارگ حكومتى ريختند . جمعى از طرفين كشته شدند .

آب و نان را به روى نوكرهاى شاهزاده بستند . جمعى را هم قوام تحريك كرد به شاه تلگراف زدند كه ما شعاع السلطنه را نمىخواهيم . از آن طرف شعاع السلطنه در ارگ محصور بود . تلگراف به شاه زد كه آن صدمه كه در صحراى كربلا به شهدا وارد آمد به من بيشتر وارد آمده به داد من برسيد و الّا مرا مىكشند . محرك اين كار اتابيك است . شاه خيلى متغير شد . خواست پسر قوام را در طهران بگيرد . اتابيك مانع شد و تقصير را گردن شعاع السلطنه گذاشت و از حكومت فارس معزولش ساخت .

در روز جمعه دهم ذى حجه كه عيد فطر و يك ساعت و نيم به غروب مانده آن روز تحويل آفتاب به برج حمل شد ، به قرار معلوم ، در طهران ، وزير تشريفات قريب هزار و پانصد نفر را دعوت كرد كه در وقت تحويل در حضور شاه باشند . چون جمعيت مدعوين زياد شد ، شاه به حاجب الدوله گفت خودت دم در بايست و جمعى از آنها را كه [ نبايد باشند ] از آمدن به باغ مانع شو . حاجب الدوله چون مرد وقيح بىحيائى است جمعى از رؤساى ادارات را كه مدعو بودند مانع شد بلكه هركدام كه قدرى براى آمدن به باغ اصرار داشتند ، بد شنيدند و مفتضح شدند .