مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٨

[ صورت قرض دولت ايران از بانك استقراضى روس ]

منشى حضور خواهد شد با آن‌كه صدراعظم و حكيم الملك با وكيل الملك عداوت دارند .

دولت عثمانى امتيازنامهء خط راه آهن از كلن ( ؟ ) « 1 » به بغداد و از آنجا به بصره را به كمپانى آناطولى آلمانى داده است .

در 23 ژانويه ، عساكر انگليس شهر اسپران كاپ « 2 » را كه از متصرفات ترانسوال است به ضرب گلوله فتح كرد . اما به جهت بىآبى نتوانست نگاه دارد . دوباره واگذاشت . تا ماه فوريه هرچه ما بين انگليس و ترانسوال جنگ شده از براى انگليس صرفه نبوده بلكه ضرر مالى و جانى خيلى ديده است .

ميرزا كريم خان منتظم الدوله سردار فيروز جنگ از براى مدرسهء خيريهء ايتاميهء خود كه در طهران ايجاد كرده و تمام مخارج آن مدرسه را از كيسهء خود « 3 » مىدهد . قريب صد هزار تومان از دهات و خانه در طهران و دماوند و مازندران وقف آن مدرسه نموده كه حاصل املاك خرج مدرسه به استحضار جمعى از رجال و آقا شيخ هادى مجتهد بشود . « 4 » اين اوقات دولت روس سفيرى براى پايتخت امارت افغانستان معين كرده است .

پرنس كانويه رئيس مجلس شوراى ژاپون طرح اتحادى با دولت چين به شرايط ذيل نموده و صورت آن را به دربار چين تقديم نموده است . اين دو دولت در تمام مسائلى كه راجع به ضديات است بايد به همديگر هم‌عهد و هم‌قول بوده باشند . اين دو ملت بايد قطعا به تمام تخفيفاتى كه به نژاد ابيض داده خواهد شد مخالفت داشته باشند . تجارت دو ملت نژاد اصفر بايد مورد تخفيفات شده و بدين وسيله در جميع امور باهم متفق بوده باشند .

( 1 ) . چنين است در نسخه . ولى اين خط به راه‌آهن برلن و بغداد شهرت داشت و لذا قسمت اول بايد برلن باشد . اما كلن Koln يا به اصطلاح فرانسويان Cologne هم‌شهرى است در آلمان و فعلا پايتخت آن كشور است . ( 2 ) . منظور دماغهء اميد نيك است يعنى Cap de la Bonne esperance ( 3 ) . اين همان مدرسه‌اى است كه در انتهاى خيابان آقا شيخ هادى و نرسيده به خيابان جمهورى قرار دارد . ( 4 ) . حاج شيخ هادى نجم‌آبادى از علماى روشنفكر و آزاديخواه و نويسنده كتاب تحرير العقلا . حاج شيخ هادى در زمان خود در زهد و علم از نظر وسعت مشرب و نشست و برخاست با گبر و مسلم و يهود و ترسا شهرت داشت . او تنها كسى بود كه گفتند براى ميرزا رضا كرمانى مراسم چهلم ترتيب داد .