مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٤

تلگراف شاه از باغ به ولايات به تاريخ 16 محرم 1316 دستخط مبارك را مخبر الدوله به ولايات تلگراف نمايد :

از اخذ رسوم معاف است و اين قرار به همهء ممالك عثمانى اعلام شد .

از تلگراف نوزدهم شعبان المعظم 1316 ، مستفاد مىشود كه يك فروند كشتى از طرف دولت اتازونى مأمور شده كه جزيرهء دك واقعه در محيط كبير را تصرف نمايد و نيز از تلگراف در ماه مزبور ، چون دولت آلمان رعاياى روسيه را از خاك آلمان اخراج كرده‌اند ، در سنت پطرزبورغ گفتگوست كه روسيه نيز تلافى كرده ، رعاياى آلمان را كه در خاك روس صاحب مكنت شده‌اند اخراج نمايد .

[ در ] 24 شعبان المعظم ، جبهء شمسهء مرصع كه از امتيازات بزرگ دولت ايران است و در اواخر سلطنت ناصر الدين شاه و اوايل سلطنت مظفر الدين شاه به كلى شأن منصب و درجه و امتياز از ميان رفت و به آدمهاى پست درجات بزرگ دادند ، يك جبهء ترمهء شمسهء مرصع به ميرزا عباسقلى خان متخلص به سپهر ، پسر مرحوم ميرزا تقى لسان الملك ، دادند . اين سپهر تاريخ خيلى تصنيف نموده . ليكن در تواريخش خيلى غلط درج كرده . « 1 »

در همان ماه ، به ميرزا محمد خان اقبال الدوله پسر برادر مرحوم فرخ خان امين الدوله غفارى كاشانى حاكم كرمانشاه كه مرد عاقل مدبرى است و بعضى گردنكشان كرمانشاه را ساكت كرده بود ، سردوشى الماس كه از امتيازات بزرگ است دادند .

از قرار افواه ، محمد ابراهيم خان معاون الدوله بن فرخ خان امين الدوله غفارى كاشانى كه الحال رئيس بانك شاهنشاهى و وزير تجارت است مىخواهد در طهران ايجاد بانك فلاحت نمايد كه سرمايه از خود ايران باشد .

امسال كشيشان كلكته انجمنى نموده‌اند كه اطفال را از [ بد ] سلوكى والدين محفوظ دارند . ليكن مقصودشان يكى [ ] فايدهء دوم آن است كه اختيار اطفال چون با آنها باشد ، اطفال را عيسوى نمايند .

اراضى كه در پنجاب زير زراعت پنبه است . 800 / 183 ايكر « 2 » زمين است و زير زراعت نيل 72800 ايكر زمين مىباشد .

مستر گلادستون « 3 » يكى از وزراى بزرگ انگليس و در بلاغت اول شخص بود ، در 28 ذى حجه 1315 مرد .

( 1 ) . عباسقلى خان عموى مؤلف و مردى با فضل بوده . دريغا كه آدمى در مقام رقابت و منافست و حسادت‌كار را به جايى مىكشاند كه به عموى خود بىحرمتى مىكند . ( 2 ) . Acre لغت انگليسى به معناى جريب . ( 3 ) . Gladstone ، نخست‌وزير معروف انگلستان