مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٤
واقعهء عجيبه
ايطاليايى ، بيست سال است كه از وطن مهاجرت كرده در ايالت لوبه‌نوس ايرون « 1 » امريكا توطن اختيار كرده و به تجارت مشغول مىشود و هميشه هفت هزار عمله در كار دارد . هر ساله برطبق قرارداد ، سهمى از آنان دريافت مىنمايد . مداخل ساليانهء مسيو قوارون هميشه بالغ بر چهل ميليون كيلو گندم است .
اين اوقات تعداد مكاتب اسلاميهء ابتدائيه در اسلامبول به 258 مكتب بالغ شده و تلامذهء اين مدارس 14226 عدد است . دختران شاگردش 6311 نفر باشد باقى پسران .
پانصد و هفتاد نفر امسال شاگرد علاوه بر پارسال است . 113 نفر آنها پسر و باقى دختر است .
در دهم ماه شعبان المعظم ، وزارت داخله و معاون الصدارتى را مظفر الدين شاه به ميرزا محمد [ تقى ] خان مجد الملك برادر ميرزا على خان امين الدوله صدراعظم داد .
مجد الملك مرد معقول با خط و ربطى است و از علوم ادبيه نيز حظى به كمال دارد .
وزارت اوقاف و وظايف نيز با اوست .
پس از آن‌كه مظفر الدين شاه بر تخت نشست ، سفرا به نزد سلاطين فرستاد تا سلطنتش را انهاء نمايند . از آن جمله ناصر الملك وزير قورخانه را به عثمانى فرستاد . در وقت مراجعت به ايران ، سلطان عبد الحميد خان به محض اظهار و داد و اتحاد دولتين ايران و عثمانى ، شمشيرى گرانبها براى مظفر الدين شاه فرستاد . اين اوقات ناصر الملك به حضور آورد . ناصر الملك مرد هنرمند فيلسوفى است و در زبان فرانسه و علوم خارجه حظى به كمال دارد . « 2 »
اين اوقات طوفان شديدى در چتكاوى هند شده ، عدد كسانى كه تلف شده‌اند شش هزار نفر بوده . هشتاد هزار روپيه به رشتهء بحرى نقصان رسيده . امسال از هر طرف مردم هند را بلا نازل است يكى جنگ سرحدى ديگرى طاعون ممتد .
امسال زمستان ، در طهران به حدى سرد شد كه پيرمردها گفتند كه ما سالهاست چنين
( 1 ) . ظاهرا بايد نوول ارلئان باشد كه امريكائيها نيوارلئان New orleans گويند يا لوئيزيانا Louisiana ( 2 ) . ناصر الملك ميرزا ابو القاسم خان تحصيل‌كردهء آكسفورد بود و همدرس لرد كرزن Curzon و لرد گرى Grey و سيسيل اسپرينگ رايس Cecil Spring Rice