ظفرنامه ( قسم الاسلاميه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١

روش تقسيم و تبويب ظفرنامه

ز ايّامِ پيغمبرِ كامكار * درآور سخن تا بدين روزگار

چو مبدأ ز دورِ محمّد بود * از آن يمن نظمت مخلّد شود

تواريخِ ايّامِ اسلام را * به دست آور و زان طلب كام را

. . .

از آن‌رو در اين كار بستم ميان * گشادم به توفيق يزدان زبان

در اين نامه از هفصد و چند سال * بگفتم حكايت ز هرگونه حال

سخن شد به هر صد ده اندر هزار * به هفتاد و پنج آمد آن را شمار

. . .

چو در شخص مردم سه آمد نفوس * سه پيرايه كردم براين نوعروس

نهادم نهادِ سخن بر سه قِسم * روان است شعر و حكايت چو جسم

ز هر قسمى آمد كتابى پديد * دَرِ خانهء بخردى را كليد

كه آن خانه زين گفتهء آبدار * شود رشكِ مينو و خرّم بهار

كتاب نخستين ز كارِ عرب * پديد آمده نكته‌هاىِ عجب

به « اسلامى » آن را لقب آمده * چو اسلام از اهلِ عرب آمده

كتاب دوم شرحِ حالِ عجم * در او گشته پيدا ز بيش و ز كم

به « أَحكامى » آن را نهادم به نام * چو بر حكمِ دين آن دُوَل شد تمام

كتاب سئوم آمده از مغول * فروزنده چون از چمن برگِ گل

به « سلطانى » آمد مرآن را خطاب * چو دارد به « سلطان دين » انتساب

و نيز در خاتمت كتاب ظفرنامه طى ابياتى مضامين ياد شده را بدين نحو بيان داشته است :

كنون زين سخن داستانى نماند * كه طبعم نه بر وى دُرر برفشاند

چو سالم درآمد به حدِ چهل * خرد گشته شاهنشه مُلكِ دل

به تاريخِ پيشين فزودم هوا * كه بُد ساز آن سربه‌سر بىنوا

ز عهدِ نبى تا بدين روزگار * نبُد هيچ تاريخ نظم آشكار

مرا آرزو كرد كاندر سخن * بپيوندم آن داستانِ كهن

و ليكن به دل گفتم از طبعِ من * همانا نيايد نكو اين سخن

ز مرد عمل‌پيشه اين گفت‌گو * نيايد ، مجو اين‌چنين جست‌وجو

. . . .