فارسنامه ناصرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦١

پارس و شهرستانهاى آن در شاهنامه

نه فرمانش باشد به چيزى نه راى * جهان شد همه بنده سوفراى

هرآنكس كه بدرازدار قباد * بر او بر سخنها همى كرد ياد

كه از پادشاهى به نامى پسند * چرا كردى اى شهريار بلند

ز گنج تو آكنده‌تر گنج او * ببايد گسست از جهان رنج او

همه پارس چون بنده او شدند * بزرگان پرستنده او شدند

ز گفتار بد شد دل كيقباد * ز رنجش بدل برنكرد ايچ ياد « 1 »

فردوسى در ادامه داستان چنين مىگويد كه قباد براى نابودى سوفراى به راىزنى پرداخت و سرانجام بر آن شد تا شاپور رازى را كه از خاندان مهرك و با سوفرا دشمن بود از رى فراخواند و نامه‌اى درشت بوسيله او به سوفرا نوشت و با شاپور و سپاهى به شيراز فرستاد ، اما سوفرا چنان بزرگوار و جوانمردانه با او روبرو شد كه از قهرمانى بزرگ چون وى شايسته بود و همين امر سبب شد كه ساده به دام دشمن درافتد :

چو آگاه شد ز آن سخن سوفراى * همانگه بياورد لشكر ز جاى

پذيره شدش با سپاهى گران * گزيده سواران و جوشن وران

رسيدند پس يك به ديگر فراز * فرود آمدند آن دو گردن‌فراز

چو بنشست شاپور با سوفراى * فراوان زدند از بد و نيك راى

به دو داد پس نامه شهريار * سخن رفت هرگونه دشوار و خوار

چو برخواند آن نامه را پهلوان * بپژمرد و شد كند و تيره روان

چو آن نامه برخواند شاپور گفت * كه اكنون سخن را نبايد نهفت

ترا بند فرمود شاه جهان * فراوان بناليد پيش مهان

چنين داد پاسخ به دو پهلوان * كه داند مرا شهريار جهان

بدان رنج و سختى كه بردم ز شاه * برفتم ز زابلستان با سپاه

به مردى رهانيدم او را ز بند * نماندم كه آيد به رويش گزند

مرا داستان بود نزديك شاه * همان نزد گردان ايران سپاه

گر ايدونكه بند است پاداش من * ترا چنگ دادن به پرخاش من

نخواهم زمان از تو پايم به بند * بدارد مرا بند او سودمند

ز يزدان وز لشكرم نيست شرم * كه من چند پالوده‌ام خون گرم

بدانگه كجا شاه در بند بود * به يزدان مرا سخت سوگند بود

كه دستم نبيند مگر دست تيغ * به چنگ آفتاب اندر آرم به ميغ

مگر سر دهم گر سر خوشنواز * به مردى ز تخت اندر آرم به گاز

كنونم كه فرمود بندم سزاست * سخنهاى ناسودمندم سزاست

ز فرمان او هيچ‌گونه مگرد * چو پيرايه‌دان بند بر پاى مرد « 2 »

شاپور پاى سوفراى را ببست و با وى به درگاه شاه رو نهاد ؛

بياوردش از پارس پيش قباد * قباد از گذشته نكرد ايچ ياد

( 1 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هشتم ، ص 31 ، بيت 42 ، تهران ، 1970 . ( 2 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هشتم ، ص 35 ، بيت 98 ، مسكو ، 1970 .