فارسنامه ناصرى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٠

پارس و شهرستانهاى آن در شاهنامه

شهر حادثه‌اى اتفاق افتاد كه باعث شد اردشير نبرد با هفتواد را از ياد ببرد و به كار دشمن خانگى خويش بپردازد ، اين دشمن خانگى كه آرامش اردشير را بهم زده بود « مهرك نوش‌زاد » بود كه از جهرم به استخر آمده و گنج شاه را به تاراج داده بود :

به « جهرم » يكى مرد بد بدنژاد * كجا نام او مهرك نوش‌زاد

چو آگه شد از رفتن اردشير * و زآن ماندن او بر آن آبگير

ز جهرم بيامد به ايوان شاه * ز هر سو بياورد بىمر سپاه

همه گنج او را به تاراج داد * به لشكر بسى بدره و تاج داد « 1 »

اردشير به پيشنهاد راى زنان خويش ؛

سپه برگرفت از لب آبگير * سوى پارس آمد دمان اردشير « 2 »

همى رفت روشن‌دل و يادگير * سرافراز تا خوره اردشير « 3 »

برآسود يك چند و روزى بداد * بيامد بر مهرك نوش‌زاد

به جهرم چو نزديك شد پادشا * نهان گشت ز او مهرك بىوفا

دل پادشا پر ز پيكار شد * همى بود تا او گرفتار شد

به شمشير هندى بزد گردنش * به آتش درانداخت بىسر تنش « 4 »

آنگاه اردشير بىرحمانه و خشمناك ، پس از آنكه دشمن خويش را سر بريده و تنش را در آتش سوخته بود ؛

هر آنكس كز آن تخمه آمد به مشت * به خنجر هم‌اندر زمانش بكشت

مگر دخترى كان نهان گشت از اوى * همه شهر از او گشت پرجستجوى « 5 »

اردشير چون پيشگويى كيد هندى را درباره اين دختر و ازدواج او با پسرش شاپور شنيد ، خشمناك شد و افسرده و نگران گشت كه :

بفرمايم اكنون كه جويند باز * ز روم و ز چين و ز هند و طراز

بر آتش چو يابمش بريان كنم * بر او خاك را زار و گريان كنم

به جهرم فرستاد چندى سوار * يكى مرد جوبنده و كينه‌دار

چو آگاه شد دخت مهرك بجست * سوى خان مهتر به كنجى نشست

چو بنشست آن دخت مهرك به ده * مر او را گرامى همى كرد مه

بباليد بر سان سرو سهى * خردمند با زيب و با فرهى

مر او را در آن بوم همتا نبود * به كشور چنو سرو بالا نبود « 6 »

اما سرنوشت كار خود را كرد و شاپور دختر مهرك را ديد و به دو دل بست و با وى

( 1 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 146 ، بيت 620 ، چاپ مسكو ، 1968 . ( 2 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 147 ، بيت 644 ، چاپ مسكو ، 1968 . ( 3 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 149 ، بيت 685 ، چاپ مسكو ، 1968 . ( 4 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 149 ، بيت 691 ، چاپ مسكو ، 1968 . ( 5 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 149 ، بيت 693 ، چاپ مسكو ، 1968 . ( 6 ) . فردوسى ، شاهنامه ، جلد هفتم ، ص 166 ، بيت 201 ، چاپ مسكو ، 1968 .