درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٢

استدلال هشام براى لزوم وجود حجّت الهى در هر زمان

استدلال هشام براى لزوم وجود حجّت الهى در هر زمان

پيامبران كه از جانب خدا هستند بايد امتيازى از ساير افراد بشر داشته باشند كه ما به وسيله آن امتياز بتوانيم تشخيص بدهيم كه آنها از ناحيه خدا هستند . پس بايد كارهايى را كه افراد بشر از انجام آن عاجزند و فقط با قدرت خدا انجام مىشود انجام دهند .

سنخيّت معجزه و ادعاى پيامبرى از اين قرار است كه ادعاى پيامبرى ادعاى ارتباط با خداست و معجزه نيز در اثر ارتباط با خدا انجام مىشود . امام صادق ( عليه السلام ) در اينجا مىخواهد همين مسأله معجزه را تثبيت كند ، لذا مىفرمايد : « ثمّ ثبت ذلك فى كلّ دهر و زمان مما أتت به الرّسل و الانبياء من الدّلائل و البراهين » يعنى پيامبرى انبيا در هر زمان ثابت شد از آنچه پيامبران از دليلها و برهانها آورده اند ; منظور همان معجزات آنهاست ; « لكيلا تخلو ارض اللّه من حجّة » خداوند پيامبران را با معجزه مىفرستاد تا زمين خدا از حجّت خالى نباشد ; معناى حجّت در درس پيش گفته شد . « يكون معه علم يدلّ على صدق مقالته و جواز عدالته » پيامبر كه حجّت خداست با او نشانه اى هست كه همان معجزه اش مىباشد و دلالت مىكند بر اين كه پيغمبر راستگوست و حكم عدالتى كه آورده است بايد اجرا شود .

اين حديثى بود كه از امام صادق ( عليه السلام ) آمده است . ( 1 ) حديث سوّم همين كتاب الحجّة كافى داستان هشام بن حكم است و مباحثه اى است كه او با عمرو بن عبيد داشت .

استدلال هشام براى لزوم وجود حجّت الهى در هر زمان

هرچند در ذهن هشام موضوع امامت بوده ، ولى بيان او عام است و لزوم وجود حجّت در هر زمانى از طرف خدا را ثابت مىكند .

يونس بن يعقوب مىگويد : نزد امام صادق ( عليه السلام ) بودم و جمعى از اصحاب ايشان و

1 - اصول كافى ، ج 1 ، ص 168 ، كتاب الحجّة ، باب الاضطرار الى الحجّة